Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
Nienke Nieuwenhuizen
08 maart 2016 2 minuten leestijd
Federatienieuws

Geen wilsverklaring, maar een wensdocument - Voorzitter Verenso

1 reactie

U bent de afgelopen tijd waarschijnlijk overspoeld met verhalen naar aanleiding van de documentaire over de Levenseindekliniek, die op 15 februari is uitgezonden. Ik kan niet anders dan er toch ook even bij stilstaan. De vraag: ‘hoe ga ik om met het lijden om mij heen?’ drong zich aan mij op. Ben ik weekhartig? Of onbarmhartig, zoals sommigen ook wel beweren? Waarom zou ik mevrouw Goudriaan niet verlossen uit haar lijden? Ze wilde nooit in een verpleeghuis terechtkomen… tja.

Lijden. Het is een ongemakkelijk onderwerp. Wie bepaalt het? Wat doen we ermee? Het idee in een uitzichtloze lijdensweg terecht te komen is voor iedereen natuurlijk een oerangst. Deze angst proberen we, in onze technocratische wereld, te beteugelen met een (juridisch) document. Een typisch teken van onze tijd: opgeschreven is opgelost.

Om een goede arts te zijn is het belangrijk inzicht te krijgen in wie iemand is en wat hij belangrijk vindt in het leven. En dus ook weet te hebben van zijn visie op het einde daarvan. Een wilsverklaring kan daarbij een hulpmiddel zijn, maar alleen als het ook daadwerkelijk iets van authenticiteit heeft. Vandaar de vaak besproken nadruk op het gesprek over die wilsverklaring. Standaard formats, die nu veelvuldig worden gebruikt, gaan wat mij betreft voorbij aan de essentie van de vraag: ‘behoed mij voor het lijden dat ik vrees’. Dat geeft de beperking aan van het papier ten opzichte van de patiënt die dat lijden nog kan vertellen of op andere manieren duidelijk kan maken. Dan is de vraag: ‘verlos mij uit mijn lijden’.

Het lijden aan het lijden dat men vreest, is uiteraard invoelbaar. Ik kan niet anders dan beamen dat er in een verpleeghuis lijden is, maar zeker niet overal. Er is aftakeling, verlies en rouw. Maar er is ook veiligheid en acceptatie. Soms zelfs iets van een nieuw begin.

In het licht van dit laatste zou ik graag zien dat we ook rond het opstellen van de wilsverklaring een aantal zorgvuldigheidregels in acht nemen:

• We spreken niet van een wilsverklaring, maar van een wensdocument. Daarmee is direct duidelijk dat het gaat om een verzoek en niet om iets dat je zou kunnen eisen. En het geeft ook ruimte om aan te geven wanneer en hoe het leven nog wel zinvol zou kunnen zijn.

• Bij het opstellen van een verzoek tot euthanasie ontslaan we partners en familieleden van de verplichting het lijden van hun naaste te voorkomen, door te zorgen voor het effectueren van die wens. Zij kunnen wellicht wel namens hun naaste spreken, maar voorkomen moet worden dat zij zich verantwoordelijk voelen voor iets dat slechts ten dele (of misschien wel helemaal niet) tot hun mogelijkheden behoort.

• Een opname in een verpleeghuis wordt niet erkend als een factor waaraan je kunt lijden. Het is de ziekte, de afhankelijkheid, het cognitief verval, het verlies aan controle, de eenzaamheid of de stigmatisering door de samenleving dat het lijden veroorzaakt. Niet de plek waar je woont. Want wat zegt het als iedereen opschrijft liever dood te willen zijn dan te wonen waar deze mensen nu wonen. Of te zijn wie zij nu zijn?

Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter Verenso

<b>Federatienieuws 10 - 2016</b>
Federatienieuws
Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • P.J.E. van Rijn, huisarts gepensioneer, RHEDEN Nederland 11-03-2016 00:00

    "Het spreken van een wensdocument ipv een wilsverklaring is een voortreffelijk idee.En dit zou veel morele en juridische gevolgen kunnen hebben,in de goede zin des woords.Nu er,na uitspraken van de Hoge Raad[Chabot,Brongersma] en de rechtbank Gelderland[Heringa]voldoende jurisprudentie lijkt te bestaan om te kunnen vaststellen dat de in de WTL genoemde medische classificatie van oorzaken van minder belang wordt geacht dan het zelfbeschikkingsrecht van de betrokkene. Niet alleen worden door een wensdocument familie en partners moreel ontslagen van de verplichting het lijden van hun naaste te voorkomen .Hoewel spreken van een verplichting hier juridisch gezien onjuist is omdat euthanasie op voorhand geen recht is.Zoals ook de arts absoluut vrij is in zijn keuze hier wel of niet aan mee te willen werken.Neen,dat geldt ook in juridische zin.Omdat toetsingscommissies herhaaldelijk alleen een schriftelijke wilsverklaring voldoende vonden,zonder de op het moment suprême van de uitvoering van de euthanasie afwezige vaststelling van de bewuste doodswens van de betrokkene als grond te beschouwen om de in deze omstandigheden gepleegde euthanasie expliciet af te wijzen.Onder het motto:wie zwijgt stemt toe.Te weinig wordt er immers voor gewaarschuwd ,dat je door het in volle vrijheid ondertekenen van een schriftelijke wilsverklaring immers je leven `onder bepaalde omstandigheden` volledig uit handen hebt gegeven .Je leven is dan aan de staat verbeurd verklaard, hetgeen je na het intreden van deze `bepaalde omstandigheden`op dat moment met geen mogelijkheid meer zelf zou kunnen herroepen.De strijd tussen artsen,die gebonden zijn aan hun eed van Hippocrates,enerzijds en de staat,die zijn handlangers koste wat kost de wet daadwerkelijk wil laten uitvoeren,maar die om vermelde redenen geen arts kunnen zijn, zal dan gelukkig eens tot het verleden kunnen gaan behoren en zal deze doodlopende weg uiteindelijk worden afgesloten. Peter van Rijn"

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.