Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
naar overzicht
10 december 2009 2 minuten leestijd

29. Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (1857)

Plaats een reactie

Brandpunt van de medische periodieke pers

Het eerste nummer van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde, verschenen begin januari 1857. De lange lijst van redacteuren weerspiegelt het ontstaan van het tijdschrift, waarin vijf bestaande tijdschriften samengingen.
Het eerste nummer van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde, verschenen begin januari 1857. De lange lijst van redacteuren weerspiegelt het ontstaan van het tijdschrift, waarin vijf bestaande tijdschriften samengingen.

Op weg naar de eenheid van de medische stand signaleerden de hervormingsgezinde medici die zich inmiddels (1849) in de Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst hadden verenigd, dat ook orde en concentratie in de wereld van de medische tijdschriften zeer wenselijk was.

Sinds Steven Blankaart in 1680 met de uitgave van de Collectanea medicophysica oft Hollands JaarRegister begon, waren er tot het midden van de negentiende eeuw ruim tachtig medische periodieken in omloop geweest. Anno 1855 behoorden het Nederlandsch Weekblad voor Geneeskundigen en het Praktisch Tijdschrift voor de Geneeskunde in al haren omvang tot de belangrijkste tijdschriften waarmee de vaderlandse medici hun vakkennis op peil probeerden te houden.

Om haar leden te informeren over haar activiteiten had ook de Maatschappij sinds 1850 een eigen tijdschrift, en verder was er nog de Geneeskundige Courant, boordevol berichten uit de wereld van de Nederlandse geneeskunde. Wonderwel lukte het om de meeste bestaande tijdschriften te verenigen binnen een nieuw collectief, dat met ingang van 1857 begon met de uitgave van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG).

De leidinggevende redacteuren van het NTvG gedurende de eerste halve eeuw van zijn bestaan. In chronologische volgorde v.b.n.b.: J. Penn, J. Zeeman, A.A.G. Guye, C.C. Delprat, M. Straub, H. Burger. P. Muntendam fungeerde als tweede redacteur.
De leidinggevende redacteuren van het NTvG gedurende de eerste halve eeuw van zijn bestaan. In chronologische volgorde v.b.n.b.: J. Penn, J. Zeeman, A.A.G. Guye, C.C. Delprat, M. Straub, H. Burger. P. Muntendam fungeerde als tweede redacteur.

Het feit dat het tijdschrift zich tevens manifesteerde als het orgaan van de Maatschappij, liet geen twijfel over de koers en de idealen van de redactie. Inmiddels volgt het NTvG ruim anderhalve eeuw dit spoor door de Nederlandse medici te berichten over de ontwikkelingen in de medische wetenschappen en de geneeskundige praktijk, het refereren en recenseren van de belangrijkste vakpublicaties, de verzorging van een uitgebreide rubriek met binnen en buitenlandse berichten, en beschouwingen over beroepsbelangen.

Met dit brede aanbod van informatie werd het NTvG het ‘lijfblad’ van de Nederlandse medicus. Voor de (medisch)historicus fungeert het als onuitputtelijke bron voor de geschiedschrijving van de Nederlandse geneeskunde. Om zijn positie en functie te kunnen handhaven moest het NTvG in de twintigste eeuw verschillende aanpassingen doorvoeren, soms op eigen initiatief en soms daartoe gedwongen door externe ontwikkelingen.

Zo werd de monopoliepositie bedreigd door nieuwe tijdschriften die zich vooral richtten op de medicus practicus (Medisch Weekblad, Geneeskundige Gids) of meer ruimte boden aan kritiek op medische organisaties en alternatieve geneeswijzen (Vox Medicorum). Bij de heroprichting van de Nederlandsche Maatschappij  tot bevordering der Geneeskunst in 1946 werd de samenwerking met het NTvG verbroken en werd Medisch Contact het nieuwe orgaan van de Maatschappij.

De meest recente aanpassingen van het tijdschrift zijn een gevolg van de internationalisering van de wetenschap waardoor het Engels de voertaal voor wetenschappelijke communicatie werd en de digitalisering van de medische informatievoorziening.

Literatuur
C.C. Delprat, De geschiedenis van de eerste 50 jaren van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde 18571907 (Haarlem: Erven F. Bohn, 1932).
Chr.Th. van Valkenburg, Geschiedenis van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde gedurende de tweede halve eeuw van zijn bestaan (Haarlem: Erven F. Bohn, 1957).
J. van der Meer en S. van ’t Hof, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. De derde 50 jaar (Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2007).

Terug naar de canon

print dit artikel
Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Er zijn nog geen reacties
 
Akkoord Cookievoorkeuren aanpassen

Medisch Contact gebruikt cookies en scripts om uw gebruik van onze website geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en op uw profiel afgestemde advertenties kunnen tonen. Ook gebruiken we cookies en scripts om integratie met social media (Twitter, Facebook, LinkedIn, etc.) mogelijk te maken. Meer informatie vindt u in onze cookieverklaring en in onze Privacyverklaring