Inloggen
Boeken en films & zo
Frans Meulenberg
1 minuut leestijd
boek

De ivoren cel

Herbeleven op veilige afstand

Plaats een reactie

De ivoren cel, Douwe Draaisma, De Arbeiderspers, 269 blz., 24,99 euro.

Bestellen

Uitgeverij De Arbeiderspers vroeg Douwe Draaisma, het geheugengeweten van Nederland, een bloemlezing samen te stellen uit 315 delen Privé-domein, de eminente boekenreeks gewijd aan memoires, autobiografieën en dagboeken. Bovendien schreef hij een fraaie inleiding en voorzag alle gekozen fragmenten van een context en verbindende teksten. Dat maakt zijn thematische bloemlezing De ivoren cel meteen ook een visitekaartje voor de hele reeks.

Geen auteur ontkomt aan de magnetische aantrekkingskracht én de valkuilen plus vervorming die zo eigen zijn aan het geheugen, die langgerekte schaduw van ieders persoonlijke waarheid. ‘Herinneringen geven je (…) niet een verleden, ze geven een versie van je verleden’, schrijft Draaisma. Het type herinnering dat het vaakst opduikt, is de herinnering aan een ‘eerste keer’ van uiteenlopende aard (Mahler, Heine, Flaubert). Met ongewenste seksuele ervaringen als goede tweede op die ranglijst (Progl, De Goncourt, Plath). Daarnaast lijkt achterafspijt een belangrijke luxerende factor (Léautaud, Wolkers, Hemingway), naast schuld, schaamte, krenking (Trollope) en de magische confrontatie met pure schoonheid (Man Ray).

Draaisma volbracht een herculische taak door dit boek samen te stellen uit dat rijke amalgaam schrijvers, componisten, filosofen en roddelkonten. ‘Herinneren is herbeleven op veilige afstand, in tijd gezien’, zoals Draaisma stelt. Wat opvalt, is dat echt grote historische momenten vrijwel ontbreken in al die herinneringen. Zoals Stefan Zweig stelt: ‘Grote momenten onttrekken zich altijd aan de tijd.’ Het zijn daarentegen juist die kleinere, persoonlijke en emotionele gebeurtenissen die hun afdruk achterlaten in de herinnering, die het verleden altijd weer vloeibaar maken. 

VERDER LEZEN?

U heeft gratis en volledig toegang als

  • Lid van een wetenschappelijke vereniging
  • Lid van De Geneeskundestudent
  • Abonnee
inloggen

Lid of abonnee maar nog geen inloggegevens?

registreren

Geen lid? Bekijk de abonnementen!

abonneren

Bent u geen lid en hebt u geen interesse in een abonnement? Zes weken na publicatie wordt dit artikel voor iedereen beschikbaar om te lezen.

    Cookies op Medisch Contact

    Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.