Alles voor jou als geneeskundestudent

Inloggen
Blogs
Blog

De vrouw van de cardioloog

29 reacties

Ruime tijd geleden stond ik in een niet nader te noemen ziekenhuis als coassistent op de Spoedeisende Hulp. Bij de term ‘corona’ dacht men destijds nog aan een zomers biertje, maar ook toen al was het razend druk op de SEH. De wachtkamer zat doorgaans propvol, en patiënten met minder dringende problemen moesten niet zelden een uur of vier wachten tot ze geholpen werden.

Aan het einde van zo’n drukke middag riep de SEH-coördinator (een gespecialiseerd verpleegkundige) het team van basisartsen en verpleegkundigen bij elkaar voor een mededeling. ‘Er komt hier zo meteen een mevrouw H., ingestuurd met buikpijn, en dat is de vrouw van de cardioloog. Dus ik wil dat die straks als eerste gezien wordt. Ik weet dat het eigenlijk niet kan, maar ik heb geen zin in gezeur, dus we doen het tóch’, zei hij op een toon alsof hij een dappere verzetsdaad aankondigde. Om me heen zag ik enkele verpleegkundigen begrijpend knikken. ‘Gaat iedereen akkoord?’ Ik wist niet wat ik moest doen. Ik stond net een week als onervaren coassistent op de spoed, niemand van het (grote) team had iets aan te merken op deze beslissing, en de SEH-coördinator had zichzelf al ingedekt door te zeggen dat hij wel wist dat het eigenlijk niet kon. Dus ik zei niks.

Laat ik vooropstellen dat ik niet denk dat er een gevaarlijke situatie is ontstaan door deze voortrekkerij. Spoedeisende Hulpen in Nederland werken met een triagesysteem, wat inhoudt dat patiënten zorgvuldig worden beoordeeld op de urgentie van hun klachten. Treat first what kills first – de zieksten worden als eerste geholpen. Dit triagesysteem werd ook gehandhaafd bij de vrouw van de cardioloog: als er een ambulance met gillende sirenes was binnengereden, dan waren we natuurlijk eerst naar die patiënt gegaan. Maar binnen haar urgentieklasse werd mevrouw H. wel degelijk naar het begin van de wachtlijst verplaatst. Ik vind dat schandalig en zeer kwalijk tegenover de andere patiënten in de wachtkamer, die al uren pijn zaten te lijden met een gebroken arm of een niersteen.

Ik zou geen blog schrijven over deze situatie als ik zou denken dat het een geïsoleerd incident was. Ik ben weleens individueel wangedrag tegengekomen tijdens mijn coschappen – onbewust, maar daardoor niet minder schadelijk. Dat heb ik destijds intern aangekaart, waarop een verrassend open gesprek volgde. Het gevolg was dat de betreffende arts zich bewust werd van zijn gedrag en ik niet meer rondliep met een schuldgevoel omdat ik mijn mond had gehouden. In dit geval vermoed ik echter een bredere tendens. Ten eerste omdat het gehele team klakkeloos akkoord ging met de beslissing om mevrouw H. voorrang te geven, en ten tweede omdat ik wel vaker subtielere vormen van positieve discriminatie jegens artsen heb meegemaakt. Een arts die op het spreekuur komt, wordt bijvoorbeeld vaak niet eerst gezien door de coassistent, maar direct door de arts-assistent of specialist. Of een behandelend arts pleegt net dat extra belletje met een academische expert voor zijn patiënt als die tevens een vooraanstaand specialist is. Het gebeurt lang niet bij elke behandelaar en bij elke arts-patiënt, maar wel zo vaak dat het mij is opgevallen als patroon.

Behandel alle patiënten als gelijken. Daarover zegt de artseneed niets, maar artikel 1 van de Grondwet wel. ‘Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.’ Dus ook niet op grond van het beroep van je echtgenoot. Dan rest de vraag waarom dit gebeurd is. Kwam het voort uit angst? Was de betreffende cardioloog een bullebak van wie het team verwachtte dat hij in woede zou ontsteken als zijn vrouw geen voorkeursbehandeling zou krijgen? Of verwachtte de SEH-coördinator dat mevrouw H. bij een lange wachttijd een slechte review online ging zetten over het ziekenhuis waar haar eigen man werkte? Ik vermoed dat de echte reden nog triester is: de medische wereld is zo gewend aan het opkijken naar artsen, dat de reflexmatige voorkeursbehandeling die we ze geven schouderophalend geaccepteerd wordt.

Lees meer van Linda

  • Linda

    Linda is zesdejaars geneeskundestudent, afgestudeerd neurowetenschapper en satirisch tekenaar.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Evelien Terstappen, Aios Anesthesiologie 06-05-2021 23:58

    "Beste Linda,

    Je columns weten elke keer weer beroering te veroorzaken, en dat bedoel ik als een compliment! Liever jeugdige naïviteit dan die starre betweterigheid. Het feit dat je een paar pittige “ad hominem” te pakken hebt, zegt vooral wat over de desbetreffende specialist. Ik wil je daarom vooral een hart onder de riem steken dat je door dit soort reacties niet opeens “braaf in de rij” gaat mee lopen, maar dat je kritische blik (en scherpe pen!) vast blijft houden.
    Binnen de anesthesiologie leren we dat je als team alleen maar kan functioneren en elkaar voor fouten kan behoeden als er ruimte is voor een “speak up”. Kennelijk heeft niet iedereen dat hier nog begrepen.

    Succes! "

  • Atta van Westreenen , Arts, Tilburg 06-05-2021 18:14

    "Beste Linda,

    Denk dat er al veel is gezegd en geschreven. Denk ook vooral echter dat het erom draait dat binnen elke beroepsgroep (wij niet uitgezonderd), wordt gezorgd voor de zijnen.
    Als werknemer in de zorg heb je een zeer asymmetrische positie, waarin je veel rotzooi te verdragen hebt uit alle hoeken en kieren, of die nu verzekeraar, patiënt, tucht of anderszins heten. Daarbij heb je vaak een rooster wat niet zelden veel andere dingen in de weg zit. Dit hebben we er echter allemaal voor over, omdat het zo'n mooi vak is. Daarnaast zit er één voordeel aan, wat slechts sporadisch te gelde wordt gemaakt: als je zelf (of een van de jouwen) gezien moet, ja, dan mag je voor. Dat lijkt me juist erg wenselijk, vooropgesteld dat het -zoals je zelf ook aanstipt- acutere zaken niet in de weg zit. "

  • Mitchell, Arts en docent, Groningen 06-05-2021 18:02

    "Linda, dank dat je de moeite hebt genomen deze observatie op te schrijven. Juist jonge (bijna) dokters als jij verdienen een stem. Van die frisse blik kunnen we veel leren. Laat je niet gek maken door de kinderachtige reacties onder jouw stuk. Blijf nieuwsgierig en blijf observeren. En blijf daar vooral over schrijven!

    Zoals je kunt lezen in de reacties is de oude garde vergeten kritisch naar zichzelf te kijken. Je hebt blijkbaar een pijnlijk punt aangesneden, want ze vallen je op de persoon aan. 'Naïef en vromer dan de paus', is dat het beste wat jullie konden inbrengen? Wellicht wordt het eens tijd om naar de collega's ’onder je' te luisteren met een open geest. In mijn ervaring niet het sterkste punt van de meeste gevestigde specialisten. Wellicht leren jullie er nog wat van. Erg bijdragend aan een veilige (leer)omgeving en een open klimaat is dit niet.

    Ik zie in de reacties geen betere argumentatie dan 'zij doen het, dus wij ook’. Dat snijdt natuurlijk geen hout. Mijn ouders vroegen mij vroeger al: "als een ander in de sloot springt, spring jij dan ook?" Die boodschap was voor een zesjarige duidelijk genoeg. Ik wil nog wel enige nuance plaatsen bij de opmerking dat een familielid van de cardioloog een grotere kans heeft op ernstige pathologie. In mijn ervaring is de kennis van het abdomen van een cardioloog niet veel beter dan die van een aannemer, dus dat betwijfel ik.

    En Tom, AIOS anesthesie, normaal wil ik niemand persoonlijk afvallen, maar voor jou maak ik graag een uitzondering: ga jij je eens diep schamen, lafaard. Online een coassistent beleren dat zij niet haar mond open durfde te doen te midden van de gehele SEH ploeg, kom op zeg. Voelde zeker fijn om dit anoniem vanachter je computer op te schrijven? Ik ben onder de indruk van jouw eigen moed. Jouw grammatica getuigT in ieder geval van weinig inzicht."

  • B Kooistra, Specialist Ouderengeneeskunde, Almere 01-05-2021 10:25

    "Genoeg denk over de voorrang. Maar nu nog een ander pijnpuntje uit de column: de specialist die het “vernederende”????? onderzoek door de coassistent “bespaard” wordt. Vele keren gezien. Tja die co moet het vak maar leren op het klootjesvolk, wel een gemiste kans om de complexe leerzame en interessante pathologie bij de kostbare collega te ervaren. Hoe moeten we leren de collega te behandelen, een gebied met alom erkende valkuilen, van misplaatst ontzag tot overdiagnostiek, als we niet op een collega mogen oefenen? "

  • E. Denie, Huisarts 01-05-2021 06:32

    "Beste Linda. Je hebt je duidelijk heel boos gemaakt die dag en niemand kan ontkennen dat je een punt hebt over de gang van zaken van die dag.

    Maar ‘positieve discriminatie jegens artsen’ waar je je ook boos over maakt, daar wil ik nog wel wat op nuanceren.

    De kans dat de hulpvraag van gemiddelde patiënt ‘Janssen uit de Kerkstraat’ ernstige pathologie betreft is vele malen groter wanneer patiënt Janssen bedrijfsarts of orthopeed is dan wanneer hij aannemer is.

    Ik denk aan de uroloog die me na een lange nachtdienst vriendelijk opbelde omdat ze dacht dat ze diabetes had. Ik: “Waarom denkt u daaraan?” Zij: “Omdat ik net een glucose prikte van 28.” Ik “Ah.”

    Ik denk ook aan mijn zoon (9 maanden) die ik een keer van de crèche ophaalde, hangerig en met petechieën op zijn beentjes. Wat ik gedaan heb? De kinderarts bellen om te vragen of ze mijn baby wilde nakijken. En dat deed ze. Niet om mij een reflexmatige voorkeursbehandeling te geven, maar omdat ze een welwillende collega is en de behandelaar van een bezorgde moeder."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.