Alles voor jou als geneeskundestudent

Inloggen
naar overzicht
Lode Wigersma Elise Buiting
19 februari 2018 2 minuten leestijd
Blog

Artsopleiding moet ingrijpend veranderen

13 reacties

Het Raamplan Artsopleiding 2019 is in voorbereiding. Dat horen we tenminste al een tijdje, maar de verantwoordelijke instantie (NFU) zwijgt over de precieze toedracht, de procedure en de betrokkenen bij de opstelling van het Raamplan. Dit ondanks herhaalde vragen aan het adres van de NFU.

Dat vraagt om aansporing. Het huidige curriculum van de basisartsopleiding aan de acht medische faculteiten is nogal traditioneel opgebouwd in blokken die het (dis)functioneren van een orgaansysteem behandelen. Hoofdzakelijk ziekte- en curegericht dus. Voor volksgezondheid, preventie, integrale benadering van multimorbiditeit, en alledaagse veelvoorkomende ziekten is in het programma slechts marginaal ruimte, in aparte blokken. Die zijn meestal niet geïntegreerd met het overige onderwijs; veel studenten vinden ze daarom minder of niet interessant.

De wereld is echter ingrijpend veranderd. Het curriculum reflecteert niet de realiteit in de bevolking en bereidt studenten dus niet goed voor op de zorgpraktijk waarin zij over een jaar of vijf, tien terechtkomen. Die toekomst wordt onder meer scherp geformuleerd in de beide rapporten van de VWS Adviescommissie Innovatie Zorgberoepen en Opleidingen, die terecht veel nadruk leggen op ‘voorzorg’ (preventie, anticipering, vroege signalering van ziekten), gemeenschapszorg en integrale benadering van (dreigende) multimorbiditeit, en minder op (super)specialistische zorg. Ook de Nationale Wetenschapsagenda uit 2015 wijst overtuigend in dezelfde richting.  

De Gezondheidsraad heeft in haar rapport ‘Zorg waarvan je beter wordt’ (2016) de vinger gelegd op forse tekortkomingen in het onderwijs en onderzoek in de umc’s, met name waar het gaat om veelvoorkomende aandoeningen, alledaagse ziekten en veroudering. Voormalig minister Schippers heeft in september 2016 in een interview in Medisch Contact duidelijk gemaakt dat we de komende tien jaar veel meer de kant van preventie en voorzorg op moeten.

Nu het nieuwe raamplan voor de artsopleiding samengesteld wordt, is er een uitgelezen kans om hier verandering in te brengen. Het curriculum zou moeten worden omgevormd van een hoofdzakelijk ziekte- en curegericht programma tot een evenwichtig programma waarin volksgezondheid, (preventie van) gezondheidsrisico’s, en de integrale aanpak van (dreigende) multimorbiditeit, logisch worden verbonden met het meer ziektegerichte onderwijs. Integratie is daarbij het sleutelbegrip. Als voorbeeld: het uitsluitend onderwijzen van COPD als een ziekte-entiteit, zoals dat nu veelal gebeurt, gaat voorbij aan de maatschappelijke oorzaken (roken, fijnstof, andere luchtvervuiling, klimaatomstandigheden etc.) en de frequente comorbiditeit die eveneens welvaartgerelateerd is. Het bespreken van volksgezondheidsaspecten en een integrale behandeling inclusief preventie zijn logisch en noodzakelijk. Zo wordt ook duidelijk dat er altijd (vele) andere maatschappelijke actoren medeveroorzaker zijn van ongezondheid. De dokter kan maar een bescheiden rol spelen maar wel een belangrijke, waarin zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid duidelijk zichtbaar wordt. Zie bijvoorbeeld de acties van longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker tegen roken en de tabakslobby.

Het ministerie van VWS moet mijns inziens een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van het Raamplan Artsopleiding. VWS heeft geen formele verantwoordelijkheid, maar krijgt, als de artsopleiding niet verandert, wel te maken met een deficiënte artsenpopulatie. Daarom zou VWS er pal voor moeten staan dat boven genoemde denkbeelden duidelijk doorklinken in het Raamplan. Ik roep de NFU en VWS graag op om vaart te maken met een nieuw Raamplan, waarin een kanteling in het onderwijsprogramma wordt aangebracht zoals hier bepleit.

Lode Wigersma & Elise Buiting (arts M&G, voorzitter KAMG)

print dit artikel
opleiding onderwijs Raamplan Artsopleiding curriculum Elise Buiting
  • Lode Wigersma

    Lode Wigersma is voorzitter van de NVAG, vereniging voor sociaal geneeskundigen werkzaam in beleid, management en onderzoek.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen

Reacties

  • Marjolein, Student-af, Groningen 21-02-2018 17:42

    "Fleur, bedankt voor je bijdrags, heb je het artikel waar ik naar verwijs wel gelezen? https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/competentiegericht-onderwijs-moet-op-de-schop.htm aangezien ik bepaalde stellingen letterlijk overneem en er een voorbeeld bij geef snap ik niet wat mijn reactie relatief irrelevant maakt. Toch neem ik je feedback ter harte en lees ik graag jouw visie op medisch onderwijs. Wellicht kan ik er iets van leren en het volgende keer beter verwoorden allemaal."

  • Fleur, Student-af, Amsterdam 21-02-2018 13:08

    "Wat een relaas! De aanvullingen en opmerkingen van "marjolein" sluiten mijn inziens niet aan bij het stuk en wat mij betreft zijn ze ook niet bijdragend. "

  • Marjolein, Student-af, Groningen 21-02-2018 13:08

    "PPS: Deze reacties heb ik geschreven omdat ik wil helpen dingen te verbeteren. Want het is niet zo dat het me allemaal niets meer doet. Voor diegene die denkt dat ik mijzelf diskwalificeer door onbeleefde slagen onder de gordel te geven, stelt u zich vooral eens voor hoe ik me voel. Ik ben hier niet degene die zich gediskwalificeerd heeft. Ik heb al eerder naar een oplossing gezocht met een vertrouwenspersoon. Dat advies zal ik al helemaal voor me houden. Ik heb voor zover mogelijk niet eens herkenbare namen genoemd en heb onder pseudoniem geschreven. "

  • Marjolein, Student-af, Groningen 21-02-2018 12:55

    "Wat een verspilling: Achteraf kijk je een --- in zijn ---
    Mijn levensperspectief is veranderd. Ik heb 65000 euro studieschuld en sta heel wat motivatie en plezier in het rood. Waar het goed voor is geweest? En het gaat niet alleen om mij. Er zijn wel meer partijen betrokken bij de investeringen die een student of zijn overheid of familie en vrienden doen om de studie te halen. Ik heb enthousiast het filmpje gedeeld waarin de AIOS chirurgie zich beklaagt over het huidige zorgsysteem en de verspilling. Verspilling door de farmaceutische industrie, de overheid, de managers en de ziekenhuisontwikkelaars, de commerciele zorgbedrijven. Mijn gehele extern gefinancieerde opleiding is echter door de plee gespoeld. Is dat dan geen verspilling door medici? Achteraf had ik beter meteen toiletjuffrouw kunnen worden. Een toiletpot is fair: jij werkt en hij stinkt niet. Ik had niet verwacht dat dit mogelijk was in Nederland. Ik woon nu zelfs in het buitenland, waar mijn CV net zoveel waard is als in Nederland: niets. En dan heb ik er nog op gezet: Bachelor of Sciene - Geneeskunde / Medicine. Terwijl ik die met 180 ECTS helemaal nooit gekregen heb.

    Bedankt voor deze mogelijkheid om te reflecteren. Ik hoop dat iemand er iets aan heeft.

    P.S. Lieve alma mater, bel a.u.b. naar jom er voor te zorgen dat mijn naam gezuiverd word en ik in ieder geval mijn laptop eindelijk terugkrijg die al 2 jaar geleden gestolen is tijdens het doen van 100 klinische assessments voor mijn bachelorthese. Dan heb ik tenminste nog een apparaat waar ik geld mee kan verdienen. Ik ben uitgemaakt voor fraudeur, mijn verzekeringen kwijtgeraakt en betaal hogere premies omdat jullie mij zo goed wisten te representeren! En als het misgaat zijn jullie in geen velden of wegen te bekennen en wordt ik doorverwezen naar jullie legal team. Ik ben diep teleurgesteld. En nog steeds bezig om dit recht te zetten. De advocaat wordt betaald door rechtsbijstand en mijn ouders. Heb geen rechtsbijstandverzekering meer nml."

  • Marjolein, Student-af, Groningen 21-02-2018 12:54

    "Hoe evidence/based is evidence-based education?
    Ik verwijs nu graag naar recente evidence, het proefschrift'Factors related to achievement in medical school’. Het zal u verassen te horen dat gemiddelde cijfers op het voortgezet onderwijs niet indicatief zijn voor later succes als dokter. Toch worden nog steeds veel studenten toegelaten door gemiddeld een 8 of hoger te halen voor VWO. Ook is het aantal uren dat je doorbrengt met leeftijdsgenoten tijdens de opleiding invers gerelateerd aan het latere succes als dokter. Iedereen die Geneeskundestudenten kent weet dat dat niet waar is. Ook aan de voorspellende waarde van de decentrale selectie kan getwijfeld worden, ik kwam immers binnen op ranknummer 21 en zie waar het mij gebracht heeft. Ik weet het, n=1 in dit geval! Desalniettemin zijn de voorbeelden die ik daarvoor en hierna noem breder van toepassing.

    Loze termen
    Dat je de stof ad verbatim a la usmle kan oplepelen, en uren besteed aan onbetaald patientcontact en projecten om je waarde voor het ziekenhuis te verhogen: het maakt niet uit. Dat je ieder weekend uitgaat of blowt en 6jes haalt voor je examen: het maakt niet uit; zij lopen nu coschappen. Ik zal diegene melden indien ik het onverantwoord vind, natuurlijk. Ik vertel dit alleen om aan te geven dat die afgevinkte hokjes voor
    'wederkerigheid in sociale interactie',
    'onderzoeksvaardigheden',
    'verantwoordelijk gedrag',
    'empathisch vermogen'
    en dergelijke behoorlijk betekenisloos zijn. (!!!) Ik moet soms erg mijn best doen om nog in mijzelf te geloven. Al weet ik wanneer mijn empathie of die van anderen geveinsd is doet het nog steeds veel pijn om loze termen te horen van iemand voor wie ik groot respect had."

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.