Federatienieuws
4 minuten leestijd
Federatienieuws

‘Meer zeggenschap leidt tot groter werkplezier’

Plaats een reactie
fizkes/Shutterstock
fizkes/Shutterstock

Sinds 1 juli is zeggenschap van zorgverleners wettelijk verankerd in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Wat betekent dat precies, waarover mogen zorgprofessionals binnen hun instelling meepraten en wat levert het op? ‘Onze overtuiging is dat zeggenschap niet alleen leidt tot betere zorg, maar ook tot meer werkplezier’, aldus Rob Koster, hoofd Collectieve belangen­behartiging bij de Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband (LAD).

In de praktijk wordt vaak gesproken over de ‘Wet zeggenschap in de zorg’, maar in feite gaat het om een wijziging van artikel 3 in de Wkkgz. Die kwam tot stand dankzij een initiatief van Tweede Kamerleden Corinne Ellemeet (GroenLinks) en Judith Tielen (VVD). Zij constateerden dat zorgverleners vaak intrinsiek gemotiveerd zijn om goede zorg te leveren, maar lang niet altijd bij het zorginhoudelijke beleid van hun instelling worden betrokken. Hun gedachte: de kwaliteit van zorg gaat omhoog als zorgprofessionals het recht krijgen mee te praten over het primaire proces van zorgverlening en het zorg­inhoudelijke beleid.

Voor alle zorgprofessionals

Het initiatiefvoorstel dat ze in maart 2022 indienden, werd door zowel de Tweede als Eerste Kamer aangenomen. Sinds 1 juli dit jaar is zeggenschap wettelijk verankerd in de Wkkgz. De wet schrijft voor dat zorgverleners die zorg verlenen aan cliënten, in de gelegenheid moeten worden gesteld ‘invloed uit te oefenen op het beleid, voor zover dat beleid direct van belang is voor hun bijdrage aan het ver­­lenen van goede zorg’.

Tijdens de behandeling en publiciteit van het wetsvoorstel lag het accent vooral op verpleegkundigen en verzorgenden, omdat de invloed van die groepen volgens Ellemeet en Tielen het meeste achterbleef, maar de wet geldt voor alle zorgprofessionals. Zij mogen vanuit hun eigen expertise dus meepraten over het beleid dat hun zorginstelling maakt.

Hoger werkplezier

Koster geeft aan dat de LAD blij is met de komst van de wet. ‘Onze ervaring is dat inspraak niet alleen bijdraagt aan een betere kwaliteit van zorg, maar ook zorgt voor een hoger werkplezier. Als je bij het maken van beleid wordt gehoord door je werkgever, geeft dat het gevoel dat je serieus wordt genomen. Dat vergroot je gevoel van betrokkenheid en maakt je werk betekenisvoller – en dus leuker. Daarnaast past inspraak ook bij de medeverantwoordelijkheid die artsen en andere zorgprofessionals dragen voor de kwaliteit van zorg. Een verantwoordelijkheid waarop zij ook tuchtrechtelijk kunnen worden aangesproken. Vanuit die insteek moet het vanzelfsprekend zijn dat zij meepraten over zorginhoudelijk beleid.’

Inspraak van zorgprofessionals is om die redenen al jarenlang een van de speerpunten van de LAD bij de onderhandelingen over cao’s. ‘De Arbeids­voorwaarden­regeling Medisch Specialisten (AMS), die geldt voor medisch specialisten in dienstverband in algemene ziekenhuizen, was de eerste regeling waarin we dit concreet hebben geregeld’, aldus Koster. ‘We hebben in de AMS vastgelegd dat een vertegenwoordiging van medisch specialisten in dienstverband op structurele basis overleg heeft met de raad van bestuur, bijvoorbeeld over de formatie en productie maar ook over de afspraken met zorgverzekeraars.’

Inspraak van artsen in ziekenhuizen is vanzelfsprekend geworden

De vastlegging van inspraak in de AMS is een aanjagende factor geweest voor andere cao’s, vertelt Koster. ‘Inspraak van artsen in ziekenhuizen is intussen vanzelfsprekend geworden. Ook in de ggz wordt het steeds normaler dat artsen zijn verenigd in een medische staf.’

Win-win

Andere sectoren, zoals de VVT, gehandicaptenzorg en het sociale domein, lopen nog achter, maar ook daar wordt voortgang geboekt. Via het project Gezond en veilig werken van de LAD zijn bij een paar GGD-en, VVT- en gehandicaptenzorginstellingen intussen de eerste ‘medische adviesraden’ of ‘professionele advies­raden’ gevormd (vergelijkbaar met een medische staf). ‘We zien dat als de inspraak formeel wordt geborgd en goed invulling krijgt, de betrokkenheid van zorgprofessionals toeneemt’, zegt Koster. ‘Zorginstellingen kunnen daar in mijn ogen hun voordeel mee doen. Als artsen meedenken over het implementeren van een nieuwe wet, de formatie, de inzet van e-health of het inrichten van ‘passende zorg’, komt medische en beleidsinhoudelijke expertise samen. Je creëert dan een win-winsituatie.’

Concretiseren

Volgens de LAD is de nieuwe wet dan ook een belangrijke steun in de rug voor zorgprofessionals om hun invloed te ‘claimen’ en zo op een goede manier invulling te geven aan hun (medische) verantwoordelijkheid. Dat geldt niet alleen voor artsen, maar ook voor andere beroepsgroepen. Koster: ‘Daarnaast biedt de wettelijke basis voor ons een belangrijk aanknopings­punt om de zeggenschap in cao’s te concretiseren. De wet gaat namelijk niet op detail in hoe je zeggenschap organiseert; dat is aan zorgverleners en zorginstellingen zelf. Daar zien wij een taak voor ons als werknemersorganisatie.’

De LAD wil zeggenschap in cao’s concretiseren door bepalingen op te nemen over een structureel overleg tussen raad van bestuur/directie en een vertegenwoordiging van zorgprofessionals. Daarnaast pleit ze voor het instellen van een commissie van zorgprofessionals die adviesrecht heeft bij wijzigingen in zorginhoudelijk beleid en het primaire proces. Ook moet zo’n commissie bij elk voorgenomen besluit dat gevolgen heeft voor de zorginhoud of zorgverlening worden betrokken. ‘Waar het in de kern om gaat, is dat beleidsbeslissers en zorgprofessionals elkaar vaker opzoeken en hun expertise bundelen. Natuurlijk is het dan belangrijk dat zorgprofessionals ook de ‘taal van hun management’ leren spreken en bijvoorbeeld beter inzicht krijgen in de financiële afwegingen die meespelen.’ Volgens Koster moet inspraak van twee kanten komen. ‘Organiseer je het goed, dan levert het veel op.’

Landelijk Actieplan Zeggenschap

Toen de wijziging in de Wkkgz werd aangekondigd, hebben beroepsverenigingen V&VN, BPSW en een aantal brancheorganisaties (BoZ, NVZ, NFU, ActiZ, de Nederlandse ggz, VGN, Jeugdzorg Nederland en Sociaal Werk Nederland) het Landelijk Actieplan Zeggenschap opgezet. Doel is de professionele zeggenschap van zorgprofessionals merkbaar te verbeteren. Op de website zeggen­schap­indezorg.nl kunnen zowel werk­gevers als zorgprofessionals vinden die daarbij kan helpen, zoals een roadmap met een stappen­plan en veertien inter­venties.

Dit artikel is een initiatief van de LAD. Inspraak van artsen en andere zorgprofessionals is een van de beleidsspeerpunten van de LAD.

Federatienieuws
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.