Inloggen
De Kwestie
3 minuten leestijd
de kwestie

Knagende eed van Hippocrates

8 reacties

Ondanks protocollen en richtlijnen is de dagelijkse praktijk van het artsenvak vaak verre van eenduidig. In de rubriek De Kwestie legt Medisch Contact praktijkdilemma’s aan u voor. Geef uw mening onderaan het artikel. Deze casus is met een selectie van de reacties en het commentaar van de deskundige in nr 22 van 2013 verschenen.

Heeft u zelf een Kwestie die u wilt voorleggen? Stuur dan een uitgebreide gevalsbeschrijving naar: redactie@medischcontact.nl onder vermelding van De Kwestie.

De vraag

Hij komt bedrukt de spreekkamer binnen van de poli infectieziekten. Na een soa heeft hij zich op hiv laten testen en blijkt positief. Hij vertelt dat hij getrouwd is en kinderen heeft die hij graag wil zien opgroeien. Homoseksuele gevoelens heeft hij al veel langer en hij heeft de laatste jaren regelmatig onbeschermde seks met mannen gehad. Op mijn vraag of zijn vrouw op de hoogte is van de diagnose, schudt hij ontkennend z’n hoofd. ‘Dat kost me m’n relatie en het contact met m’n kinderen en dat wil ik niet.’

Ik krijg een wat ongemakkelijk gevoel en leg hem uit dat hij met seks het virus kan doorgeven aan z’n vrouw. Natuurlijk weet hij dat maar ze vrijen met condoom want nog ’n kind willen ze niet.
De dokterseed die ik heb afgelegd, begint te knagen. ‘Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd.’
Tsja, maar ik heb ook beloofd dat ik de gezondheid zal bevorderen en het lijden verlichten. Dus ook van z’n vrouw. Er dient zich een conflict van plichten aan.

Ik licht de verpleegkundig consulent in. Hij zal ook nog eens indringend met de man bespreken dat het geheimhouden van z’n serostatus potentieel levensbedreigend is voor zijn vrouw. Maar ook dat het problematisch voor hem is om therapietrouw te zijn als hij – in het geheim – dagelijks pillen moet slikken voor z’n hiv-infectie en dat hij te maken zou kunnen krijgen met bijwerkingen. Het accent in dit gesprek ligt op voorlichten, niet op oordelen want dat staat de behandelrelatie alleen maar in de weg. Ik licht de huisarts in, die zal hetzelfde doen.

Later bespreek ik dit dilemma met een groepje geneeskundestudenten. Ik krijg zeer wisselende reacties. Van: ‘Je mag z’n vrouw toch geen slachtoffer laten worden van zijn geheim?’ tot ‘Ook hij heeft recht op privacy; het is aan hem’.

Reacties onder collega’s variëren ook: ‘De huisarts heeft een conflict van plichten omdat hij een behandelovereenkomst heeft met man én vrouw, wij als specialist niet’ of ‘Ik zou ‘m een limiet stellen en daarna z’n vrouw op de hoogte stellen als hij het niet doet’. Dit laatste blijkt ook het standpunt van de KNMG te zijn.

En al die onbeschermde contacten met mannen dan? Daar komt de keuze voor onveilige seks weliswaar van twee kanten maar het onderhoudt de epidemie. En dat knaagt ook.

Het commentaar

De KNMG adviseert in deze situatie dit dilemma op heel korte termijn met de patiënt te bespreken. De patiënt erkent – weliswaar met een condoom – nog seksueel contact te hebben met zijn vrouw en ook bij haar te willen blijven. De patiënt moet dan onder ogen zien dat het noodzakelijk en onontkoombaar is zijn vrouw te informeren. Uiteindelijk zal hij het toch moeten vertellen als ze vragen stelt over de bijwerkingen van de medicatie. Bovendien zal het contact met zijn kinderen er niet beter op worden als zij erachter komen dat hij hun moeder zo lang in onwetendheid heeft gelaten.

Het is dus van belang dat de vrouw van de patiënt wordt geïnformeerd. Stem af met de patiënt hoe de vrouw geïnformeerd gaat worden: bijvoorbeeld door de patiënt thuis of in het bijzijn van de arts. Wil de patiënt zijn vrouw nog steeds niet informeren, dan is het aan de arts om aan het belang van de vrouw te denken. De patiënt kan wel zeggen dat hij vrijt met condooms, maar weet u zeker dat dit zo is? En scheuren die condooms nooit? Spreek met de patiënt een termijn af, bijvoorbeeld een of twee weken, of nog korter, waarbinnen de vrouw geïnformeerd moet worden door de patiënt, omdat u daarna haar zult uitnodigen om naar het spreekuur te komen.

Het valt de arts juridisch te verwijten als hij niets doet. De hiv-geïnfecteerde patiënt moet dus onder druk gezet worden.

mr. dr. Sjaak Nouwt, adviseur gezondheidsrecht KNMG

Uw reacties

Wat vindt u van deze kwestie? Reageer hieronder.

de kwestie
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Er zijn nog geen reacties
 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.