Dagelijks opinie, nieuws en achtergronden

Inloggen
Laatste nieuws
Nieuws

RIVM-onderzoek: ook rol voor aerosolen bij covid-19

21 reacties

Er zijn aanwijzingen dat SARS-CoV-2 binnenshuis door de lucht kan worden overgedragen. Als het zich inderdaad verspreidt via aerosolen, heeft dit gevolgen voor maatregelen die zijn genomen om de transmissie te beperken. Dat blijkt uit een studie van Jack Schijven e.a (RIVM) verschenen op de preprintsite medRxiv.

De onderzoekers schatten in deze studie het aantal SARS-CoV-2-deeltjes in aerosolen zoals die worden uitgestoten tijdens ademen, spreken, hoesten en niezen door een geïnfecteerde persoon in een niet-geventileerde omgeving, en vervolgens worden ingeademd door een of meer personen in dezelfde ruimte. Het totale volume van uitgestoten aerosolen bleek het hoogst voor een nies, gevolgd door een hoest, en twintig minuten spreken en ademen. Ze onderzochten de kans op blootstelling aan het virus op basis van meerdere scenario's: een reeks virusconcentraties, kamerafmetingen en blootstellingstijden, steeds in ruimtes zonder ventilatie.

De kans op blootstelling was over het algemeen minder dan 1 procent bij een virusconcentratie in slijm van minder dan 105 per ml en nam sterk toe bij verschillende hogere concentraties.

Viroloog Erwin Duizer is een van de auteurs van de studie. ‘Er zit zeer veel variatie in alle factoren die van belang zijn’, constateert hij. En verduidelijkt: ‘De virusconcentratie in de druppels die mensen produceren varieert makkelijk met een factor honderd tot duizend tussen individuen. Bij driekwart van de covid-19-patiënten zitten er een miljoen virusdeeltjes of minder in een milliliter vocht. De hoeveelheid uitgescheiden druppels verschilt ook sterk. In het algemeen kun je stellen dat er bij de gemiddelde uitscheider niet genoeg virus in de aerosolen zit om via die route een infectie bij anderen te veroorzaken. Maar er zijn zeker uitschieters. Eén op de twintig patiënten heeft een hoge virusconcentratie van honderd miljoen of meer virusdeeltjes per milliliter vocht. Als dat nou net ook iemand is die met consumptie spreekt of veel aerosolen vormt bij het hoesten of niezen, dan is de kans dat diegene een ander besmet aanzienlijk.’

Hoe het komt dat sommige mensen superspreaders zijn, is onbekend. ‘Dat zouden we graag onderzoeken’, zegt Duizer. ‘Wat we wel weten is dat de meeste mensen aan het begin van de infectie – een dag voordat ze symptomen krijgen en de dag dat die zich voor het eerst voordoen –  een hogere virusload in keel en neus hebben dan in de dagen daarna. Superspreaders zouden we graag snel opsporen, om dan onmiddellijk onderzoek te kunnen doen naar de mate waarin ze hun directe omgeving blootstellen aan het virus. Overigens, voor Sars-CoV-1 werd ook al verondersteld dat er eigenlijk maar weinig mensen zijn die meedoen aan de transmissie. Dat lijkt voor het nieuwe virus nog iets extremer het geval.’

Wat Duizer betreft is het nog te vroeg om de coronarichtlijnen aan te passen. Uiteraard zou optimaal ventileren een goede zaak zijn, aldus de viroloog, want ‘verdunnen is prima, volgens het adagium “the solution to pollution is dilution”. Maar we hebben momenteel geen idee wat optimale ventilatie is. Die moet je per ruimte bepalen. Als je uitademt en praat is de lucht die aan je mond ontsnapt een klein beetje warmer. Als daar druppeltjes in zitten vallen ze eerst naar beneden, verdampen een beetje, worden minder zwaar en zouden daardoor weer op kunnen dwarrelen. Moet je dan de lucht boven of beneden afzuigen? Ik weet het niet.’ Duizer weet wel dat fysische inzichten in dat opzicht belangrijke input kunnen leveren. Zo is het onderscheid tussen aerosolen en grote druppels kunstmatig: ‘Het is een continuüm. De grens, die nu ligt bij 5 micrometer, is op geen enkele manier te onderbouwen.’

Duizer benadrukt de onzekerheden: ‘Omdat we niet precies weten hoeveel mensen via druppels worden geïnfecteerd, hetgeen velen als de belangrijkste route zien, kunnen we nu eigenlijk ook niet onderbouwd volhouden dat een andere route, die via de aerosolen, een minder grote of juist een grotere rol speelt. Strikt genomen weten we het niet.’ Wat we wel zeker weten is dat de anderhalve meter werkt, zegt hij: ‘Ook de aerosolconcentratie is binnen die afstand het hoogst.’

Voorlopige slotsom van de studie van Schijven e.a: ‘Zolang het niet zeker is welke fractie van de virusdeeltjes in de lucht besmettelijk is en zolang er geen dosis-responsrelatie is, wordt aanbevolen voorzichtig te zijn.’

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.07.02.20144832v1

lees ook
Nieuws Wetenschap RIVM covid-19
  • Henk Maassen

    Henk Maassen (1958) is journalist bij Medisch Contact, met speciale belangstelling voor psychiatrie en neurowetenschappen, sociale geneeskunde en economie van de gezondheidszorg.  

Dit artikel delen
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Henk van der Pol, psychiater, Heerenveen 09-07-2020 08:26

    "@Keppel Hesselink
    Laat het nu zo zijn dat nu juist Maurice de Hond een echte peiler is. Tot ze zo jammerlijk ondermijnd werden waren staat en wetenschap onze pijlers."

  • Jan B. Hommel, Neuroloog, Dalfsen 08-07-2020 23:23

    "@Keppel Hesselink: Ik zou hier toch al snel een stuk over dertig reacties nodig hebben om alles op te schrijven wat ik hierover te zeggen heb. Daar ga ik weer gezanik mee krijgen, dus ik beperk me tot het hartelijk en zonder enig cynisme aanraden van twee boeken, waarin al uw vragen beantwoord worden:

    Het eerste boek is "I Wish I Made You Angrier Earlier - Essays on Science, Scientists and Humanity" van Max Perutz.

    Alleen al het eerste essay over de uitvinding en toepassing van gifgas als manier van oorlogsvoeren door de Joodse wetenschapper Haber, waarbij deze uiteindelijk uitmondde in de toepassing van Cyclon B door de nazi's, staat in mijn geheugen gegrift:

    "He'll never live to see his fellow Germans use - his form of killing on his fellow Jews".


    Het 2e boek is van Susan Haack: "Defending Science - within Reason".

    Het laat zien dat wetenschap door mensen wordt gemaakt, en alle kenmerken van mensen heeft, inclusief briljante ideeën en stompzinnige fouten.

    Lees deze boeken, en u begrijpt waar het fout gaat met het vertrouwen in de "wetenschap".

    En wat ik u voor nu al kan meegeven is de tekst uit een liedje van Sting:

    "I never saw no miracle of science
    That didn't go from a blessing to a curse"

    But if I ever loose my faith...
    "

  • Atta van Westreenen , Arts, Tilburg 08-07-2020 22:57

    "Beste collega Keppel- Hesselink,

    De vraag waarom er zo gereageerd wordt, lijkt mij niet heel ingewikkeld. Voor alle andere door u aangehaalden kan ik niet spreken, maar mijn moeite met het RIVM zit hem in het volgende verloop van de crisis: welke crisis/ geen crisis/ er is eigenlijk niks aan de hand/ de crisis is gigantisch en we hebben geen capaciteit en we trekken allerlei maatregelen van stal maar het effect is gissen/ de crisis is bijna bezworen en we houden de maatregelen in stand want je weet maar nooit, ondanks dat de aanwijzingen dat de maatregelen wat dan ook uit richten dun zijn op zijn allerbest op dit punt in de tijd.
    De problemen zijn dus duidelijk: arrogantie, traagheid (zowel intern als t.o.v. internationale organisaties) en kritiekloos tot het nieuwe inzicht werkelijk eruit wordt gewrongen.

    Ik vind het indrukwekkend dat u juist de focus legt op (uiters van) de kritiek, en niet op de vraag hoe het mogelijk is dat iemand die dagelijks vragenlijsten in Excel analyseert het RIVM met een maand of drie verslaat in de analyse. Dat daarnaast ook een soort ad hominem volgt waarin een associatie wordt geschetst met antivaxxers en een hekel aan Bill Gates, vind ik ook wat ondermaats.
    Het gaat niet om perfectie; beleid gaat om keuzes en elke keuze heeft consequenties. Elke dag draaien zoals de Belgen helpt niet, drie maanden aerosolen ontkennen echter ook niet. Zeker omdat we gevoeglijk kunnen concluderen dat deze halsstarrigheid een evenzo ongekende maatschappelijk schade tot gevolg heeft. "

  • Jan keppel hesselink, pijnarts, Bosch en Duin 08-07-2020 22:30

    "De reacties van beide collega's op de inzichten van RIVM zijn nogal negatief gekleurd. Ik merk dat er steeds meer artsen zijn en al heel veel meer leken die eigenlijk chronisch alle autoriteiten op dit vlak (RIVM, WHO, minister-president) aanvallen en hun visies en acties in het belachelijke trekken.
    Ik zou wel graag eens inzicht willen krijgen waarom we zoveel geconfronteerd worden met negatieve meningen van alles en iedereen, en waarom iedereen, tot leken toe, het menen beter te weten dan de experts en de politici die ons land besturen.
    Het lijkt wel of we terugzakken in een 2de Babylonische verwarring - nu de kerk gevallen is, zijn de staat en de wetenschap de enige peilers van onze civilisatie. Ik zie in vrijwel alle reacties, ook weer de reacties van deze 2 collega's, krachten die deze laatste peilers ook (willen) ondermijnen.
    Samen met de verwarring omtrent fake news, de angst omtrent infectie gevaar, en de boosheid i.v.m. 'vrijheidsberoving' in aanvulling op alle samenzweer theorieën (Bill Gates samen met de paus en de Rothschilds geloof ik) en de vaccinatie antisentimenten hebben we een uiterst labiele maatschappij momenteel.
    Hoe gaan we hier mee om, een vraag die verder reikt dan aerosolen yes of no."

  • Jan B. Hommel, Neuroloog, Dalfsen 08-07-2020 19:00

    "Het is toch geruststellend dat men ook bij de RIVM inmiddels het licht heeft gezien. Het duurt even, maar dan heb je ook wat. Dan kunnen nu ook de collega's die met een haast religieus fanatisme het RIVM aanhangen ook weer rustig slapen.

    Het valt me overigens op dat ik al een tijdje niets meer hoor van Van Dissel. Is hem een spreekverbod opgelegd? Begint men ook bij het RIVM wellicht in te zien dat hij nu niet de juiste man is om vertrouwen te wekken, gezien de reeks lachwekkende uitspraken die hij de laatste maanden heeft gedaan. "

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.