Inloggen
Laatste nieuws
psychiatrie

Opgenomen, maar waarom eigenlijk?

‘Tegen de enorme macht van de psychiater kun je als patiënt niets doen’

12 reacties
Kees van de Veen
Kees van de Veen

Opgenomen in een psychiatrische inrichting, zonder fatsoenlijk onderbouwde diagnose. Dat overkwam oud-huisarts Simon Klein.* Hij doet zijn verhaal, inclusief woede en onbegrip. ‘Je mag iemand niet zo gemakkelijk zijn vrijheid benemen. ’Met een commentaar van psychiater Jim van Os.

Simon Klein is 74 jaar. Gedurende 26 jaar, tot 2001, had hij een eigen huisartspraktijk op het Friese platteland. Daarna heeft hij nog een paar jaar in andere praktijken als waarnemer gewerkt. Naast zijn artsen­carrière was hij violist en trad hij op met diverse ensembles en orkesten met verschillende genres muziek. Wie hem opzoekt, in een appartement dat uitkijkt over een uitgestrekt natuurgebied onder de rook van de stad Groningen, komt in een huis van een man die een leven vol muziek heeft gehad en nog heeft. Foto’s, boeken, cd’s en muziekinstrumenten. Zoals een kabinetorgel, speciaal gemaakt door een vriend. Hij kan er honderduit over vertellen. Over hoe mooi zo’n instrument in elkaar zit en hoe het allemaal zo gekomen is.

En dan zegt hij: ‘Tja, ik ben breedsprakig, allemaal pathologisch.’ Het verhaal van Klein kan het beste worden omschreven als een aanklacht tegen de psychiatrie. Voortgekomen uit zijn eigen ervaring na een lange, gedwongen opname. Vanwege, ja vanwege wat eigenlijk? Hij heeft veel meegemaakt in de afgelopen jaren en lang niet alles is geschikt voor op papier. Niet omdat hij dit niet wil vertellen, maar omdat hij zijn naasten niet wil betrekken in dit verhaal.

Heel kort gezegd wil hij aankaarten dat het in Nederland – naar zijn inzicht – mogelijk is om langdurig opgenomen te worden zonder dat er een goede diagnose is, zonder goede onderbouwing. En dat het voor een patiënt te moeilijk is om daar bezwaar tegen te maken.

De buitenwereld

De problemen begonnen ruim tien jaar geleden. Jaren kwakkelde hij met depressies. Foute diagnoses. Alle denkbare ­medicijnen uitgeprobeerd. Ideeën van psychiaters die lijnrecht tegenover die van hem stonden. Na drie jaar leefde hij, na het stoppen van alle medicatie, plotseling weer op. ‘Ik werd weer helemaal de oude. Ik was een zombie geweest, alles was ­blijven liggen en opeens pakte ik mijn viool weer op en ging weer op vakantie. Mijn naasten vonden dat vreemd en mijn huisarts maakte zich zorgen. Was ik niet te druk opeens? Maar ik vond dat het juist heel goed ging.’

Enkele jaren later viel hij weer terug, nu erger dan voorheen. Alles begon weer opnieuw: de medicatiewisselingen, zonder resultaat. Uiteindelijk, na enkele jaren onderging hij 29 keer elektroshock­therapie (ect). Met effect: ‘Ik voelde me herboren, alsof er een luik openging. Opnieuw vond de buitenwereld het niet normaal, ik zou lithium – dat eerder veel bijwerkingen gaf – moeten gebruiken. Dat weigerde ik.’

‘Alles wat ik deed en zei, werd geobserveerd en negatief geïnterpreteerd’

Wegraking

Het bleef een poos goed gaan. En toen kreeg hij een wegraking op de snelweg. Met een snelheid van 120 kilometer per uur botste hij tegen een vrachtwagen: wonder boven wonder raakte niemand gewond. Kort daarvoor had hij al een ­wegraking gehad en de nacht daarop gebeurde het opnieuw. Hij was in een andere stad en ging met een familielid naar de SEH om zich daar lichamelijk te laten onderzoeken. ‘Niet wetende dat ­diegene vooraf al had gebeld met de afdeling Psychiatrie waar ik onder behandeling was. Vanuit die afdeling – op afstand dus – werd geadviseerd mij te laten ­opnemen. Toen ik op de SEH kwam ging het vrijwel niet over mijn lichamelijke toestand, waarvoor ik zelf dacht te komen, maar werd verteld dat ik moest blijven. Er vond nauwelijks diagnostiek plaats, de psychiater in opleiding heb ik maar heel kort gesproken. Ik ging akkoord met een nachtopname. Maar de volgende dag mocht ik niet naar huis. Het liep uit op een handgemeen met een verpleegkundige. Meteen kreeg ik een inbewaringstelling (ibs) opgelegd omdat ik een gevaar voor mijzelf en mijn omgeving zou zijn.’

Traumatiserend

Klein was verbijsterd. Volgens hem was er sprake van tunnelvisie: bij een depressie hoort een manie. Een bipolaire stoornis, een diagnose uit de DSM-5-classificatie. Op voorspraak van zijn eerdere behandelaars gingen psychiaters mee in het oordeel dat er sprake was van een man die gedwongen behandeld diende te worden. Drie dagen later kwam de rechtbank naar de afdeling en moest de rechter oordelen over het al of niet verlengen van ibs. Een toegewezen advocaat kwam twintig minuten voor de zitting naar hem toe en hield voor de rechtbank een pleidooi voor onderzoek door een onafhankelijk psychiater. De advocaat achtte de kans om vrijgelaten te worden gering. ‘De rechter veroordeelde me tot een maand dwangverpleging.’ Zo zegt hij het, want het voelde alsof hem een gevangenisstraf werd opgelegd. Met een speciale, beveiligde ambulance werd hij overgebracht voor een opname op een gesloten afdeling Ouderenpsychiatrie, een periode die hij als zeer traumatiserend heeft ervaren: als een gevangenisverblijf.

Als een enkelband

Die onafhankelijke psychiater kreeg hij daar pas te spreken. Het gesprek duurde twee uur. De conclusie was dat Klein ‘een actieve, gedreven persoonlijkheid’ had, mogelijk wat hypomaan in aanleg, maar niet manisch of ziek. Hij pakte zijn koffers en ging ervan uit dat hij naar huis mocht, maar dat bleek niet het geval. De behandelend psychiater zag het namelijk anders. Op basis van haar advies veroordeelde de rechter in een tweede zitting hem tot een rechterlijke machtiging (RM) van nog eens drie maanden op de gesloten afdeling. Hij is nog steeds boos op deze arts: ‘Er is nooit gekeken naar hoe ik voor deze opname was, hoe mijn persoonlijkheid was. Ik heb nauwelijks een gesprek met haar gehad. Hoe is het mogelijk om een diagnose te stellen met zulke verstrekkende gevolgen? Alles wat ik deed en zei, werd geobserveerd en negatief geïnterpreteerd. “De heer Klein is agressief”, omdat ik bij het tafeldekken de bordjes te hard had neergezet.’

Na een paar maanden verliep de RM. Voor die tijd mocht hij met voorlopig ontslag onder strikte voorwaarden. De rechter kwam voor een zitting bij hem thuis en verlengde de rechterlijke machtiging met nog eens drie maanden. ‘Een voorwaardelijke straf, ik moest lithium gebruiken, kon onverwachts thuis bloedcontroles krijgen en diende mij te houden aan ­strikte afspraken met de behandelaar. Het voelde als een enkelband. Aan het eind van die periode ben ik opnieuw gezien door een onafhankelijk psychiater die het advies gaf om de RM niet te verlengen.’

Stigma

Maar het verhaal is niet klaar. Klein kampt nog steeds met het stigma dat aan hem kleeft. Mensen in zijn omgeving weten dat hij gedwongen opgenomen was en kijken daarom anders tegen hem aan, bejegenen hem anders. De woede en het onbegrip blijven. Over de ‘enorme hoeveelheid macht van de psychiater, waar je als patiënt niets tegen kunt doen. Er wordt gestrooid met dwang.’ Hij ontkent niet dat in uitzonderlijke gevallen dwang nodig kan zijn. ‘Maar ik dacht niet dat ik een opperwezen was, ik gokte niet en maakte geen schulden. Ja, ik heb een ongeluk veroorzaakt, maar wie zegt dat dat met mijn psychische gesteldheid te maken had? Hoe is het mogelijk dat een psychiater zo lichtvaardig over opname kan oordelen? Ik heb de psychiatrie altijd een mooi vak gevonden, ook als huisarts. Ik werkte samen met een psychiater met een brede blik, die meestal snel terugverwees en wij samen hielden de patiënt in de gaten. Ik denk dat dwang zelden nodig is als je goed behandelt.’ Klein is kritisch over de psychiatrie: ‘Over één casus kunnen psychiaters heel verschillend denken. Als je zo weinig weet, dan mag je niet zo gemakkelijk iemand zijn vrijheid ­benemen.’

Klein doet zijn verhaal niet om begrip voor zichzelf te krijgen, maar in de hoop dat zorgverleners begrijpen wat een dwangopname betekent. Dat psychiaters zich zijn verhaal aantrekken en ervan leren. Beter inzien hoe groot hun macht is en dat zij onbevangen naar een patiënt kijken. Niet altijd afgaan op verhalen van een ander. En de premorbide persoonlijkheid meenemen in hun overwegingen. ‘De wetgeving is sinds 2020 veranderd, de patiënt heeft meer rechten gekregen. Maar er zijn nu nog meer zorgverleners, niet alleen psychiaters, die een rechter­lijke machtiging kunnen afdwingen. Of dat verbetering geeft, moet worden afgewacht.’

*De naam Simon Klein is gefingeerd. De echte naam is bij de redactie bekend.

Jim van Os: ‘Opname is vaak te voorkómen’

We legden het verhaal van deze oud-huisarts voor aan psychiater Jim van Os: ‘Het is een indruk­wekkend verhaal waarin een aantal elementen ­opvallen waar in de psychiatrie misverstanden over bestaan en waar ver­betering mogelijk is. Zoals het problematische begrip ziekte-inzicht. Veel patiënten zeggen: “Wat jullie ziekte-inzicht noemen, dat is gewoon dat wij ons voegen in jullie wanwetenschap. Want jullie weten het helemaal niet en die diagnoses kloppen niet.” En die hebben een punt. Want wij psychiaters zeggen allemaal dat de DSM waardeloos is, maar toch denderen we ermee door. Wij vinden het moeilijk om te zeggen dat we eigenlijk niet zoveel weten, dat we heel veel vragen over medicatie hebben, en dat het effect van al die psychotherapieën ook reuze meevalt.’

‘In het dossier van deze man staat de diagnose bipolaire stoornis. Dat is heel relatief, zo’n ­diagnose. Ik heb een man behandeld die rijk was geworden omdat hij grote risico’s nam op basis van zijn explosieve, manische energie. Maar zijn kinderen vroegen een zorgmachtiging aan, doods­bang dat hij zijn geld zou kwijtraken, omdat hij bipolair was. Dus rijk worden met je bipolariteit mag, maar daarna moet het ook afge­lopen zijn. Anderzijds: er zijn mensen die compleet manisch kunnen zijn en die zeggen: er is niks met mij aan de hand. Daar denkt de omgeving dan vaak anders over.

Elk mens moet leren omgaan met de eigen gevoelig­heid, of dat nu voor verslaving, angst, stemmingen of noem maar op is. Zoals ik Kleins verhaal lees, heeft hij daar nog werk. Is hij in ­contact met zijn kwetsbaarheid, met zijn stem­mings­­gevoeligheid? Maar dat doet niet af aan zijn verhaal. Ik begrijp de verdedigende houding van deze arts. Hij heeft gelijk als hij zich afvraagt “Jullie vinden mij ziek, maar waarom dan? En mag ik er mensen bij halen die ik vertrouw, voordat jullie mij in een ­ziekenhuis stoppen omdat iemand ooit de diagnose bipolaire stoornis in mijn dossier heeft gezet?”’

‘Een ander aspect komt ­vanuit de burgerrechten­beweging van patiënten. Die zegt: “Jullie kijken naar ons door een bril van terminologie en wetenschap die niet klopt en daardoor horen jullie ons verhaal niet meer. Als je één keer een diagnose hebt gehad van bipolaire stoornis, dan luistert ­niemand meer naar je, omdat ze de hele tijd zitten te kijken “is ie nou manisch of niet?” Dat is een legitiem argument. Als er een diagnose in je ­dossier staat dan ben je verloren, in de zin dat de interesse in jouw gewone psychische variatie weg is. Alles wordt geduid in het kader van de diagnose. Dat beschrijft deze arts. Dat is overigens breder dan alleen de psychiatrie. De Patiënten­federatie heeft als visie voor 2030: “meer mens, minder patiënt”. Daarmee bedoelen ze hetzelfde: jullie kijken alleen door de orgaanbril en zien mij niet. En dan gaat psychiatrie ook nog eens over wie jij bent. Het gaat niet over je lever, het gaat over jou, je identiteit. Dat is veel ingrijpender en daar valt deze arts over.’

‘Het derde punt is die opname onder dwang. Heel vaak valt dat te voorkómen. Nog niet zo lang ­geleden werden in Nederland mensen bij het minste of geringste preventief in de isoleercel gegooid. Pas nadat Nederland daar door Amnesty International over is aangeklaagd, is dat terug­gedrongen. Omdat we dat niet meer wilden. Voor gedwongen opnames is dat ook mogelijk, bijvoor­beeld door vaker gebruik te maken van de open dialogue-methode. Het gesprek aangaan, een team dat pas in actie komt als er échte shit aan de knikker is, een echte crisis in een wijk. Zo’n team bestaat uit een professional en een ervaringsdeskundige, die iemand niet meteen meenemen naar het ziekenhuis, maar in gesprek gaan. Ook met een knalpsychotische jongen van 25, van wie de ouders helemaal in paniek zijn, omdat hun zoon zegt dat zij van Mars komen. Dan vragen ze die jongen: wie vertrouw je? Die worden erbij gehaald en dan gaan ze met elkaar praten. Via de psychose met iemand op het niveau van de betekenisgeving praten over wat er aan de hand is. Want psychose gaat over hele menselijke zorgen en angsten. Daar kun je het altijd toe reduceren. Dan krijg je toch een gesprek en kunnen mensen elkaar vinden en kun je de crisis bezweren. Als je dat doet, en je betrekt de omgeving erbij, dan kun je iets bereiken. Heel bizar, maar het werkt wel. Het is karakteristiek voor mensen met een bipolaire stoornis dat ze er aanstoot aan nemen als je manische energie aanziet voor pathologisch. Daar moet je rekening mee houden. Je moet onderhandelen met mensen: oké, dit is jouw flow, maar we moeten wel voor­komen dat je te erg uit de bocht vliegt. Dat is een subtiele onderhandeling die vaak misgaat, maar je moet het wel proberen.’

En dat is eigenlijk het vierde aspect waar ver­betering mogelijk is: het gesprek.Soms moeten mensen ­opgenomen worden, en anti­psychotica krijgen. Dat is ook de realiteit. Je moet kunnen uitleggen dat je je misschien wel bezwaard voelt, maar dat je in een samenleving zit waarin naar jou als psychiater wordt gekeken om soms die knoop door te hakken. En dat je die verantwoordelijkheid niet uit de weg wilt gaan. Het is de kunst om uit te leggen waarom je hebt gedaan wat je hebt gedaan.’

Lees meer download dit artikel (pdf)
ggz psychiatrie
  • Sophie Broersen

    Journalist en arts Sophie Broersen schrijft over geneeskunde en zorg in de volle breedte: van wetenschap tot werkvloer, van arts-patiëntrelatie tot zorg over de grens. Samen met de juristen van de KNMG becommentarieert zij tuchtzaken. Sinds eind 2020 werkt zij daarnaast als arts bij het team seksuele gezondheid van de GGD Hollands Midden.  

Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Els van Veen

    huisarts

    25-04-2021 10:28

    Beste Linda, ik deel dezelfde ergernis.
    Artsen moeten zonder vooroordeel zijn, hoe moeilijk dat in sommige situaties ook is.
    En om op de casus terug te komen: Als een familielid het ziekenhuis inseint, dan hoort er toch een fatsoenlijke anamnese ...en lichamelijk onderzoek plaats te vinden. Als ik het verhaal goed lees, is dat hier niet gebeurd; psychiaters lijken de inschatting van de familie overgenomen te hebben. Dat is het bezorgde familielid niet aan te rekenen!
    Maar wel de artsen, of dat nu psychiaters zijn of niet. Een psychiater is ook een arts en hoort vanuit die basis te werken. Mijn indruk is nu dat er precies is gebeurd wat psychiater Van Dam schrijft

    'Zitting hebbend in een klachtencommissie kan ik vertellen dat vele patiënten het absoluut oneens zijn met diagnose en behandeling. Dat is heel vaak onderdeel van hun ziekte.'

    Het is een gevaarlijke cirkelredenering als psychiaters blijven uitgaan van de DSM-classificatie die iemand heeft.
    Ik zeg hier niet dat ik nooit inschattingsfouten maak...maar wees je altijd bewust dat je iemand verkeerd in kunt schatten. Ik houd de indruk dat er niet naar Simon Klein geluisterd is, en dat hij niet zorgvuldig, ook lichamelijk, is onderzocht.

    Beste Linda, ik deel dezelfde ergernis.
    Artsen moeten zonder vooroordeel zijn, hoe moeilijk dat in sommige situaties ook is.
    En om op de casus terug te komen: Als een familielid het ziekenhuis inseint, dan hoort er toch een fatsoenlijke anamnese en lichamelijk onderzoek plaats te vinden. Als ik het verhaal goed lees, is dat hier niet gebeurd; psychiaters lijken de inschatting van de familie overgenomen te hebben. Dat is het bezorgde familielid niet aan te rekenen!
    Maar wel de artsen, of dat nu psychiaters zijn of niet. Een psychiater is ook een arts en hoort vanuit die basis te werken. Mijn indruk is nu dat er precies is gebeurd wat psychiater Van Dam schrijft

    'Zitting hebbend in een klachtencommissie kan ik vertellen dat vele patiënten het absoluut oneens zijn met diagnose en behandeling. Dat is heel vaak onderdeel van hun ziekte.'

    Het is een gevaarlijke cirkelredenering als psychiaters blijven uitgaan van de DSM-classificatie die iemand heeft.
    Ik zeg hier niet dat ik nooit inschattingsfouten maak...maar wees je altijd bewust dat je iemand verkeerd in kunt schatten. Ik houd de indruk dat er niet naar Simon Klein geluisterd is, en dat hij niet zorgvuldig, ook lichamelijk, is onderzocht.

  • Linda Jolink

    geneeskundestudent

    24-04-2021 21:53

    Het ergert mij dat er in sommige reacties alleen maar wordt gezeverd over het gebrek aan wederhoor, terwijl men helemaal niet lijkt te overwegen dat wat deze man zegt ook weleens gedeeltelijk of helemaal waar zou kunnen zijn. Iedereen die met de medi...sche wereld te maken heeft gehad, weet toch dat artsen weleens aan tunnelvisie lijden (het zijn ten slotte ook maar mensen)?

    Een medestudent die tevens een master gezondsheidsrecht had afgerond, stond met haar oren te klapperen na het bijwonen van enkele rechtszaken over gedwongen opnames. Volgens haar stond de advocaat van de patiënt er meer voor de vorm bij, en werd in de praktijk eigenlijk altijd de van tevoren bedachte maatregel opgelegd. Dit vond zij strijdig met het Nederlandse rechtssysteem, waarin de advocaat de 'verdachte' zo goed mogelijk dient te verdedigen.

    Of het nou volledig waar is of niet: Simon Klein, het lijkt me vreselijk wat jou is overkomen.

    Het ergert mij dat er in sommige reacties alleen maar wordt gezeverd over het gebrek aan wederhoor, terwijl men helemaal niet lijkt te overwegen dat wat deze man zegt ook weleens gedeeltelijk of helemaal waar zou kunnen zijn. Iedereen die met de medische wereld te maken heeft gehad, weet toch dat artsen weleens aan tunnelvisie lijden (het zijn ten slotte ook maar mensen)?

    Een medestudent die tevens een master gezondsheidsrecht had afgerond, stond met haar oren te klapperen na het bijwonen van enkele rechtszaken over gedwongen opnames. Volgens haar stond de advocaat van de patiënt er meer voor de vorm bij, en werd in de praktijk eigenlijk altijd de van tevoren bedachte maatregel opgelegd. Dit vond zij strijdig met het Nederlandse rechtssysteem, waarin de advocaat de 'verdachte' zo goed mogelijk dient te verdedigen.

    Of het nou volledig waar is of niet: Simon Klein, het lijkt me vreselijk wat jou is overkomen.

  • Cornelis Bruijninckx

    chirurg n.p., Den Haag

    21-04-2021 12:55

    Inderdaad uitstekende nabeschouwing van collega Van Os. Ik mis nog wel een beschouwing over de 'wegrakingen'. Die zijn niet verder omschreven maar zouden aanvallen van kortdurend bewustzijnsverlies (syncopen) kunnen zijn en die worden veroorzaakt doo...r tijdelijke cerebrale hypoxie (flauwvallen, TIA, cardiale aritmie). Ook zouden het absences kunnen zijn geweest zoals gezien kan worden in het kader van een epilepsie maar ook (zelden) bij bijvoorbeeld een hersentumor. Het lijkt alsof daar geen aandacht is besteed, maar wellicht is dit wel gebeurd maar voor het verhaal als irrelevant beschouwd?

    Inderdaad uitstekende nabeschouwing van collega Van Os. Ik mis nog wel een beschouwing over de 'wegrakingen'. Die zijn niet verder omschreven maar zouden aanvallen van kortdurend bewustzijnsverlies (syncopen) kunnen zijn en die worden veroorzaakt door tijdelijke cerebrale hypoxie (flauwvallen, TIA, cardiale aritmie). Ook zouden het absences kunnen zijn geweest zoals gezien kan worden in het kader van een epilepsie maar ook (zelden) bij bijvoorbeeld een hersentumor. Het lijkt alsof daar geen aandacht is besteed, maar wellicht is dit wel gebeurd maar voor het verhaal als irrelevant beschouwd?

  • Lieke

    Ex geneeskunde student, patiënt , Arnhem

    19-04-2021 21:32

    Ik ben gestopt meti mij geneeskunde opleiding, na 4 jaar, in mijn co-schappen. Ik had anorexia, en de examencommissie vond dat ik 'dus' geen (goed) arts kon worden. Dat heeft mijn zelfbeeld (nog) slechter gemaakt. In die zin herken ik wel hoe een dia...gnose je kansen beperkt en je een bepaalde richting in duwt. Maar toch wringt er iets als ik dit verhaal lees. Het verhaal van Psychiater van Os kan ik alleen maar ondersteunen. Absoluut waar, verbeterpunten en zwaktes vd huidige psychiatrie. Maar het stuk daarboven is getekent door de mening en ervaring van de arts/patiënt en op papier kan ik daar niet objectief uit halen of het om feiten of een (vertekende) mening gaat... Dus hoewel het onderwerp belangrijk is en aandacht nodig heeft, is de wijze waarop het nu gepresenteerd wordt niet de manier waarop een goed beeld kan worden gevormd op basis van dit persoonlijke verhaal.

    Ik ben gestopt meti mij geneeskunde opleiding, na 4 jaar, in mijn co-schappen. Ik had anorexia, en de examencommissie vond dat ik 'dus' geen (goed) arts kon worden. Dat heeft mijn zelfbeeld (nog) slechter gemaakt. In die zin herken ik wel hoe een diagnose je kansen beperkt en je een bepaalde richting in duwt. Maar toch wringt er iets als ik dit verhaal lees. Het verhaal van Psychiater van Os kan ik alleen maar ondersteunen. Absoluut waar, verbeterpunten en zwaktes vd huidige psychiatrie. Maar het stuk daarboven is getekent door de mening en ervaring van de arts/patiënt en op papier kan ik daar niet objectief uit halen of het om feiten of een (vertekende) mening gaat... Dus hoewel het onderwerp belangrijk is en aandacht nodig heeft, is de wijze waarop het nu gepresenteerd wordt niet de manier waarop een goed beeld kan worden gevormd op basis van dit persoonlijke verhaal.

  • Lieke

    Ex geneeskunde student, patiënt , Arnhem

    19-04-2021 21:30

    Ik ben gestopt meti mij geneeskunde opleiding, na 4 jaar, in mijn co-schappen. Ik had anorexia, en de examencommissie vond dat ik 'dus' geen (goed) arts kon worden. Dat heeft mijn zelfbeeld (nog) slechter gemaakt. In die zin herken ik wel hoe een dia...gnose je kansen beperkt en je een bepaalde richting in duwt. Maar toch wringt er iets als ik dit verhaal lees. Het verhaal van Psychiater van Os kan ik alleen maar ondersteunen. Absoluut waar, verbeterpunten en zwaktes vd huidige psychiatrie. Maar het stuk daarboven is getekent door de mening en ervaring van de arts/patiënt en op papier kan ik daar niet objectief uit halen of het om feiten of een (vertekende) mening gaat... Dus hoewel het onderwerp belangrijk is en aandacht nodig heeft, is de wijze waarop het nu gepresenteerd wordt niet de manier waarop een goed beeld kan worden gevormd op basis van dit persoonlijke verhaal.

    Ik ben gestopt meti mij geneeskunde opleiding, na 4 jaar, in mijn co-schappen. Ik had anorexia, en de examencommissie vond dat ik 'dus' geen (goed) arts kon worden. Dat heeft mijn zelfbeeld (nog) slechter gemaakt. In die zin herken ik wel hoe een diagnose je kansen beperkt en je een bepaalde richting in duwt. Maar toch wringt er iets als ik dit verhaal lees. Het verhaal van Psychiater van Os kan ik alleen maar ondersteunen. Absoluut waar, verbeterpunten en zwaktes vd huidige psychiatrie. Maar het stuk daarboven is getekent door de mening en ervaring van de arts/patiënt en op papier kan ik daar niet objectief uit halen of het om feiten of een (vertekende) mening gaat... Dus hoewel het onderwerp belangrijk is en aandacht nodig heeft, is de wijze waarop het nu gepresenteerd wordt niet de manier waarop een goed beeld kan worden gevormd op basis van dit persoonlijke verhaal.

  • Dolf Algra

    commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid, Rotterdam

    17-04-2021 17:58

    Nogal ingewikkeld verhaal over ernstig ziektebeeld. Ingewikkeld omdat de MC lezer maar een deel van de puzzel te zien krijgt. Andere informatie - die van belang is voor juiste afweging en interpretatie ervan - wordt node gemist. Wat mij bij lezing op...viel was het volgende:

    1. de ernst van het ziektebeeld: er is sprake van meer dan tien jaar ernstige depressieve periodes, die blijkbaar weinig gevoelig zijn voor (alle denkbare ?) medicatie en tevens is behandeld met 29 maal (!) ECT. Daarnaast zijn er langere manische periodes. Aard en ernst van de manie wordt niet verder toegelicht. Dit alles wordt overkoepelend geduid als bipolaire stoornis (hoofddiagnose) begrijp ik

    2. ernstige zorgen bij directe omgeving en behandelaars: uit het verhaal blijkt dat zowel familie- directe omgeving als behandelende sector (huisarts en behandelende psychiater) zich ernstig zorgen maken over betrokkene ( die bv op basis van bijwerkingen weigert lithium te nemen). Waarop die zorgen zijn gebaseerd (voorvallen , incidenten) wordt jammer genoeg niet nader toegelicht in dit verhaal. Maar dat lijkt wel erg van belang.

    3. De zaak ontspoort nav wegraking met bijna fatale afloop ( en niet alleen voor de betrokkene). Herhaling van wegraking volgt en dat blijkt de directe trigger voor directe omgeving tot interventie- in samenspraak cq afstemming met behandelend psychiater - in de vorm van bezoek aan SEH, waarna vrijwel direct gedwongen opname volgt.

    Eerst voor periode van 1 maand, die daarna wordt verlengd met 3 maand. Gevolgd door tweede verlenging van wederom drie maand(nu onder voorwaarde, waaronder verplicht lithium gebruik)

    Samenvattend: een ernstig ziektebeeld met uiterst moeizaam beloop, waarbij de dwangopname erg traumatiserend heeft uitgepakt voor betrokkene. Dat is zo helder als glas.

    Maar of dwangopname voorkomen had kunnen worden en/of behandeling van psychiater correct is geweest is voor mij als MC lezer slecht tot niet te beoordelen.

    Triest verhaal vooral.

    Nogal ingewikkeld verhaal over ernstig ziektebeeld. Ingewikkeld omdat de MC lezer maar een deel van de puzzel te zien krijgt. Andere informatie - die van belang is voor juiste afweging en interpretatie ervan - wordt node gemist. Wat mij bij lezing opviel was het volgende:

    1. de ernst van het ziektebeeld: er is sprake van meer dan tien jaar ernstige depressieve periodes, die blijkbaar weinig gevoelig zijn voor (alle denkbare ?) medicatie en tevens is behandeld met 29 maal (!) ECT. Daarnaast zijn er langere manische periodes. Aard en ernst van de manie wordt niet verder toegelicht. Dit alles wordt overkoepelend geduid als bipolaire stoornis (hoofddiagnose) begrijp ik

    2. ernstige zorgen bij directe omgeving en behandelaars: uit het verhaal blijkt dat zowel familie- directe omgeving als behandelende sector (huisarts en behandelende psychiater) zich ernstig zorgen maken over betrokkene ( die bv op basis van bijwerkingen weigert lithium te nemen). Waarop die zorgen zijn gebaseerd (voorvallen , incidenten) wordt jammer genoeg niet nader toegelicht in dit verhaal. Maar dat lijkt wel erg van belang.

    3. De zaak ontspoort nav wegraking met bijna fatale afloop ( en niet alleen voor de betrokkene). Herhaling van wegraking volgt en dat blijkt de directe trigger voor directe omgeving tot interventie- in samenspraak cq afstemming met behandelend psychiater - in de vorm van bezoek aan SEH, waarna vrijwel direct gedwongen opname volgt.

    Eerst voor periode van 1 maand, die daarna wordt verlengd met 3 maand. Gevolgd door tweede verlenging van wederom drie maand(nu onder voorwaarde, waaronder verplicht lithium gebruik)

    Samenvattend: een ernstig ziektebeeld met uiterst moeizaam beloop, waarbij de dwangopname erg traumatiserend heeft uitgepakt voor betrokkene. Dat is zo helder als glas.

    Maar of dwangopname voorkomen had kunnen worden en/of behandeling van psychiater correct is geweest is voor mij als MC lezer slecht tot niet te beoordelen.

    Triest verhaal vooral.

  • Wendell Lionarons

    psychiater, Amsterdam

    17-04-2021 14:21

    Triest, deze polarisatie. Het is onze taak te de-escaleren, ook of juist wanneer we ons aangevallen voelen, vinden dat ons en het vak onrecht wordt aangedaan. Ook iemand die inderdaad manisch psychotisch en gevaarlijk was, en terecht is opgenomen, ka...n zich daardoor getraumatiseerd voelen en we moeten ook zo iemand zoveel mogelijk tegemoet komen. Laat staan wanneer redelijke twijfel mogelijk is aan de diagnose en het gevaar. En als we van patiënten zelfinzicht verwachten moeten we proberen het goede voorbeeld te geven.

    Triest, deze polarisatie. Het is onze taak te de-escaleren, ook of juist wanneer we ons aangevallen voelen, vinden dat ons en het vak onrecht wordt aangedaan. Ook iemand die inderdaad manisch psychotisch en gevaarlijk was, en terecht is opgenomen, kan zich daardoor getraumatiseerd voelen en we moeten ook zo iemand zoveel mogelijk tegemoet komen. Laat staan wanneer redelijke twijfel mogelijk is aan de diagnose en het gevaar. En als we van patiënten zelfinzicht verwachten moeten we proberen het goede voorbeeld te geven.

  • Els van Veen

    huisarts, www.artsenmetautisme.nl

    17-04-2021 12:10

    Een indrukwekkend relaas. Ik reageer als arts maar ook als ervaringsdeskundige. Ik heb eerder op eigen verzoek diagnostiek in de GGZ gehad. Ik ben er ook open over geweest in Medisch Contact. Eerst anoniem omdat het heel eng was, later openlijk. Ik h...eb dezelfde journalist Sophie toen als heel steunend ervaren.

    Er zijn wel grote verschillen met dit indrukwekkende verhaal: Ik kreeg te maken met een (andere) DSM classificatie. Dat was vrijwillig, maar ik heb gemerkt wat dat met je doet als mens. Ik werd er een tijd lang erg onzeker van. Ik merkte dat anderen, ook collega's, me toch anders gingen benaderen als ze ervan wisten. En ik heb ook ervaren dat de verhouding tot de psychiater / psycholoog in dat traject ongelijkwaardig is. Uiteindelijk heb ik afstand genomen van mijn 'diagnose', ik houd mijn website nog wel in de lucht om anderen te helpen.

    Ik ben blij met de toelichting van professor Jim van Os bij dit verhaal. Ik ben na mijn DSM-label geïnspireerd geraakt door De Nieuwe GGZ en mensen zoals hij en Paul Verhaeghe.
    Psychiaters zijn kritisch op de DSM, maar als het er op aan komt, houden velen er nog aan vast. En gaan de 'gediagnosticeerde' bejegenen vanuit wat zij weten over de diagnose die is gesteld. Dat is een schadelijke cirkelredenering. Ik weet inmiddels dat er gelukkig veel psychiaters zijn die verder kijken dan de DSM. Gewoon luisteren naar de persoon waar je mee te maken hebt kan al zoveel schelen. In dit verband wil ik de prachtige column van huisarts Bram Tjaden noemen:
    https://www.medischcontact.nl/opinie/blogs-columns/blog/stil-nou-even-dokter-.htm

    Een indrukwekkend relaas. Ik reageer als arts maar ook als ervaringsdeskundige. Ik heb eerder op eigen verzoek diagnostiek in de GGZ gehad. Ik ben er ook open over geweest in Medisch Contact. Eerst anoniem omdat het heel eng was, later openlijk. Ik heb dezelfde journalist Sophie toen als heel steunend ervaren.

    Er zijn wel grote verschillen met dit indrukwekkende verhaal: Ik kreeg te maken met een (andere) DSM classificatie. Dat was vrijwillig, maar ik heb gemerkt wat dat met je doet als mens. Ik werd er een tijd lang erg onzeker van. Ik merkte dat anderen, ook collega's, me toch anders gingen benaderen als ze ervan wisten. En ik heb ook ervaren dat de verhouding tot de psychiater / psycholoog in dat traject ongelijkwaardig is. Uiteindelijk heb ik afstand genomen van mijn 'diagnose', ik houd mijn website nog wel in de lucht om anderen te helpen.

    Ik ben blij met de toelichting van professor Jim van Os bij dit verhaal. Ik ben na mijn DSM-label geïnspireerd geraakt door De Nieuwe GGZ en mensen zoals hij en Paul Verhaeghe.
    Psychiaters zijn kritisch op de DSM, maar als het er op aan komt, houden velen er nog aan vast. En gaan de 'gediagnosticeerde' bejegenen vanuit wat zij weten over de diagnose die is gesteld. Dat is een schadelijke cirkelredenering. Ik weet inmiddels dat er gelukkig veel psychiaters zijn die verder kijken dan de DSM. Gewoon luisteren naar de persoon waar je mee te maken hebt kan al zoveel schelen. In dit verband wil ik de prachtige column van huisarts Bram Tjaden noemen:
    https://www.medischcontact.nl/opinie/blogs-columns/blog/stil-nou-even-dokter-.htm

  • Anne-Marie van Dam

    Psychiater, Amsterdam

    17-04-2021 11:37

    Het is goed om te discussiëren over wanneer welke dwang, hoe te voorkomen, hoe zit het met diagnostiek ( persoonlijkheid versus hypomanie blijft een lastige), mag je agressie op een afdeling of in een beoordelingsruimte meenemen in je crisismaatregel.../ zorgmachtiging.
    Maar dan graag zorgvuldig van alle kanten bekeken, zoals de overige reacties al aangeven. Zitting hebbend in een klachtencommissie kan ik vertellen dat vele patiënten het absoluut oneens zijn met diagnose en behandeling. Dat is heel vaak onderdeel van hun ziekte. Dat is juist het lastige in de psychiatrie. Tot overeenstemming komen met iemand die een andere visie heeft. Maar dit anekdotische verhaal draagt niet bij aan een verdiepende discussie.

    Het is goed om te discussiëren over wanneer welke dwang, hoe te voorkomen, hoe zit het met diagnostiek ( persoonlijkheid versus hypomanie blijft een lastige), mag je agressie op een afdeling of in een beoordelingsruimte meenemen in je crisismaatregel/ zorgmachtiging.
    Maar dan graag zorgvuldig van alle kanten bekeken, zoals de overige reacties al aangeven. Zitting hebbend in een klachtencommissie kan ik vertellen dat vele patiënten het absoluut oneens zijn met diagnose en behandeling. Dat is heel vaak onderdeel van hun ziekte. Dat is juist het lastige in de psychiatrie. Tot overeenstemming komen met iemand die een andere visie heeft. Maar dit anekdotische verhaal draagt niet bij aan een verdiepende discussie.

  • J

    -, H

    16-04-2021 12:28

    Is deze hele aanklacht tegen de psychiatrie niet een onderdeel van het ziektebeeld van deze patiënt? Het is gebrek aan ziekte besef in ultimo.

    Is deze hele aanklacht tegen de psychiatrie niet een onderdeel van het ziektebeeld van deze patiënt? Het is gebrek aan ziekte besef in ultimo.

  • Hans Rode

    Psychiater, Utrecht

    16-04-2021 10:54

    'Dit artikel opgenomen in MC, maar waarom eigenlijk?' is voor mij een passender titel voor dit artikel. Wat een verdriet! Niet alleen voor de violerend en orgelspelende oud-huisarts, maar ook voor de lezer van MC! Blijkbaar is het nu mogelijk om in o...ns mooie blad een ongenuanceerde aanklacht tegen een heel medisch specialisme te publiceren, zonder wederhoor. Natuurlijk is het prachtig dat hoogleraar van Os zijn wijsheid met ons deelt en met een aantal verbeterpunten komt. Maar ik vraag me af hoe dit verhaal wegleest voor de overgebleven psychiaters op de HIC opnameafdelingen die dagelijks ruim 20 juridische bananenschillen moeten ontwijken om niet aangeklaagd te worden bij het uitvoeren van verplichte zorg. De om opname smekende familieleden die meestal heel goed weten waarom hun bloedverwant moet worden opgenomen, lezen dit blad waarschijnlijk niet. Misschen maar beter. Kunnen we vanaf nu elke week klaagzingende patientenverhalen verwachten op de zelfde manier als dit met generalismen doorspekt en gedateerde doorkijkje in de ontevredenheid van 1 patient? Maar waarom eigenlijk?

    'Dit artikel opgenomen in MC, maar waarom eigenlijk?' is voor mij een passender titel voor dit artikel. Wat een verdriet! Niet alleen voor de violerend en orgelspelende oud-huisarts, maar ook voor de lezer van MC! Blijkbaar is het nu mogelijk om in ons mooie blad een ongenuanceerde aanklacht tegen een heel medisch specialisme te publiceren, zonder wederhoor. Natuurlijk is het prachtig dat hoogleraar van Os zijn wijsheid met ons deelt en met een aantal verbeterpunten komt. Maar ik vraag me af hoe dit verhaal wegleest voor de overgebleven psychiaters op de HIC opnameafdelingen die dagelijks ruim 20 juridische bananenschillen moeten ontwijken om niet aangeklaagd te worden bij het uitvoeren van verplichte zorg. De om opname smekende familieleden die meestal heel goed weten waarom hun bloedverwant moet worden opgenomen, lezen dit blad waarschijnlijk niet. Misschen maar beter. Kunnen we vanaf nu elke week klaagzingende patientenverhalen verwachten op de zelfde manier als dit met generalismen doorspekt en gedateerde doorkijkje in de ontevredenheid van 1 patient? Maar waarom eigenlijk?

  • A. Glazenborg

    psychiater, Zuidlaren

    15-04-2021 21:31

    De procedures van gedwongen opname binnen zowel voorheen de BOPZ als tegenwoordig de Wvggz vond en vind ik altijd erg zorgvuldig. Er is een rechter, een advocaat, een onafhankelijk beoordelaar, een geneesheer-directeur en een mogelijkheid tot klachte...nprocedure al dan niet via de patientvertrouwenspersoon. Daarbij wordt gedwongen zorg altijd in een multidisciplinair kader gegeven met allerlei verplichte toetsmomenten. Ik vind helemaal niet dat psychiaters veel macht hebben, laat staan dat zij in hun eentje zulke ingrijpende beslissingen nemen. Al met al vind ik het hele artikel weinig genuanceerd, ondermaats van kwaliteit en daarmee niet bijdragend.

    De procedures van gedwongen opname binnen zowel voorheen de BOPZ als tegenwoordig de Wvggz vond en vind ik altijd erg zorgvuldig. Er is een rechter, een advocaat, een onafhankelijk beoordelaar, een geneesheer-directeur en een mogelijkheid tot klachtenprocedure al dan niet via de patientvertrouwenspersoon. Daarbij wordt gedwongen zorg altijd in een multidisciplinair kader gegeven met allerlei verplichte toetsmomenten. Ik vind helemaal niet dat psychiaters veel macht hebben, laat staan dat zij in hun eentje zulke ingrijpende beslissingen nemen. Al met al vind ik het hele artikel weinig genuanceerd, ondermaats van kwaliteit en daarmee niet bijdragend.

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.