Inloggen
Federatienieuws
Gert van Dijk
3 minuten leestijd
Federatienieuws

Waarom ik geen wilsverklaring heb

1 reactie

Wat moet de dokter doen als ik wilsonbekwaam word door een CVA of dementie? Nu ik wat ouder word en de schriftelijke wilsverklaring veel in het nieuws is, dringt die vraag zich steeds meer aan me op.

Maar hoe doe je dat, een wilsverklaring opstellen? In de standaardwilsverklaringen op internet staan dingen als ‘een voor mij onwaardige situatie’ en ‘geen langdurig coma’. Maar hoe weet de dokter wat voor mij onwaardig is? En ik wil inderdaad liever niet jarenlang in coma liggen, maar ik weet dat dat in Nederland eigenlijk niet gebeurt. Ook mensen zonder wilsverklaring worden niet eindeloos doorbehandeld of in coma gelaten. Overigens laat divers onderzoek zien dat er nauwelijks verschil in behandelbeslissingen is tussen mensen die wel en geen wilsverklaring hebben.

Ik denk dat standaardwilsverklaringen in de praktijk te weinig houvast geven. En dus probeer ik om een persoonlijk document op te stellen waarin ik diverse situaties beschrijf. Maar ook dat lukt me niet. Ik kan namelijk heel moeilijk bedenken wat ik in alle denkbare situaties zou willen. En dat is niet alleen omdat er zo veel verschillend onheil is dat mij kan overkomen, het is ook omdat ik oprecht niet weet wat ik dan zou willen. Wil ik gereanimeerd worden bij ventrikelfibrilleren? Wil ik antibiotica bij een longontsteking als ik wilsonbekwaam ben door dementie? Steeds is mijn antwoord: ‘Dat hangt ervan af’. Veel verder dan ‘wees vooral niet te zuinig met morfine’ kom ik met mijn wilsverklaring dan ook niet.

En wat als ik dementie krijg? Zou ik dan geen euthanasie willen? Tja, ik weet dat mijn huisarts bij gevorderde dementie waarschijnlijk geen euthanasie zal uitvoeren, en ik wil haar ook helemaal niet met een dergelijk verzoek belasten of in de juridische problemen brengen.

Maar eerlijk gezegd weet ik ook niet wat ik dan wil. Natuurlijk, het idee om dementie te krijgen is vanuit mijn huidige wilsbekwame positie weinig aanlokkelijk. Maar vroeger leek het me ook vreselijk om kinderen te krijgen, niet te roken of te drinken, een vaste baan en relatie te hebben of zestig te worden. Nu al die dingen zover zijn, blijken ze eigenlijk wel mee te vallen en vaak zelfs allerlei voordelen te hebben, die ik onmogelijk vooraf had kunnen voorspellen.

Als ik iets zou zeggen over wat er moet gebeuren als ik dementerend ben, doe ik dat onvermijdelijk vanuit het perspectief van iemand zonder dementie. Zoals ik vroeger met de blik van een jong iemand oordeelde over het leven dat ik momenteel leid. Ik kan dus niet met het perspectief van nu de waarde van mijn toekomstige leven beoordelen. Daarmee zou ik onrecht doen aan wie ik in de toekomst ben, zoals ik vroeger onrecht heb gedaan aan mijn huidige ik.

Ik kom er niet uit. Als ik een wilsverklaring zou opstellen zou ik dat eigenlijk doen vanuit een wantrouwen dat artsen en mijn naasten dingen met mij zullen laten gebeuren die ik liever niet wil. En dat is een nare gedachte. Liever vertrouw ik erop dat de mensen om mij heen op dat moment de juiste keuzes voor mij zullen maken. Tegen mijn dokters en geliefden zeg ik dan ook: wilt u goed voor mij zorgen als ik dat zelf niet meer kan? Want als ik daarop kan vertrouwen hoef ik geen wilsverklaring op te stellen en kan ik gewoon verder met leven in het nu. Dat is al ingewikkeld genoeg.

Gert van Dijk, ethicus bij de KNMG en het Erasmus MC

Vraag? KNMG Artseninfolijn

Bent u arts en lid van een van de federatiepartners van de KNMG, dan kunt u met vragen op ethisch en gezondheidsrechtelijk (juridisch) terrein kosteloos advies krijgen van de KNMG Artseninfolijn: van maandag t/m vrijdag tussen 9.30 en 16.00 uur telefonisch bereikbaar via 088 440 4242. Alle praktijkdilemma’s vindt u op knmg.nl/praktijkdilemma.

Federatienieuws 40 - 2019 (pdf

Federatienieuws KNMG
Op dit artikel reageren inloggen
Reacties
  • Frits Driessen

    Vroeger gynaecoloog, Hoogeveen

    30-10-2019 19:51


    Waarom ik wel een wilsverklaring heb
    De gedachte ernstig dement te worden is mij onverdraaglijk. Ik wil anderen niet tot last zijn en ik wil ook niet als een huisdier liefderijk verzorgd worden. Dat vind ik beschamend. Mocht bij mij de diagnose de...mentie gesteld worden, dan hoop ik wat ik nog aan moed bezit bijeen te rapen en beëindig zelf mijn leven. Mocht dit scenario mislukken, bij voorbeeld door een CVA, dan maakt een wilsverklaring duidelijk wie mij vertegenwoordigt. Mijn andere wilsverklaringen omvatten een behandelverbod en een klemmend verzoek mij euthanasie te verlenen zelfs als ik, diep dement, mocht tegenstribbelen. Natuurlijk is niet alles te voorzien. Toch beschouw ik mijzelf, nu nog compos mentis, als eerste verantwoordelijk voor hoe mijn leven eindigt. Dat wordt met mijn verklaringen vastgelegd.
    Frits Driessen, 80 jaar

 

Cookies op Medisch Contact

Medisch Contact vraagt u om cookies te accepteren voor optimale werking van de site, kwaliteitsverbetering door geanonimiseerde analyse van het gebruik van de site en het tonen van relevante advertenties, video’s en andere multimediale inhoud. Meer informatie vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.